(89) 



quid emeret, emptores enim duplam pecuniam in aerarium iuferre 

 teueri : si quis negotiandi causd emisset quod asdificium, ut diruendo 

 plus acquireret, quam quanti emisset , turn duplam pecuniam, qua 

 mercatus earn rem esset , in aerarium inferret , et tales venditio- 

 nem irritae essent (1). 



Has sanctiones omnes, ne urbis deformaretur splendor, f^espasianus 

 confirmavit, insuper uiarmora, quae aedes ornabant, detrahereinterdicens, 

 et cuilibet doininium arearum addicens, ut sic, cessante possessore , 

 tamen aedificia restituerentur (2). 



Sed quam dixerat Martialis terrarum Dominam , cui par niliil et 

 nilul secundum, teste Capitolino, Tiberis superavit inundatio, et minis 

 admodum replevit (3). At imprimis M. ^4urelius Antoninus, pulchro 

 cognomine Philosophus , ruiuarum restilutionis curam babuit maximam,. 

 et optimum sane remedium elegit, quo fieret, ut inul.ua daretur pau- 

 peribus earum dominis pecunia ad restituendas aedes ruinosas, cum cre- 

 ditori consuleret exigendi privilegio. Rem testatur Ulpianus lib. LX1II 

 ad edictum : dlvus Marcus ita edixit, creditor, qui ob restitutionem 

 cedificiorum crediderit, in pecunia, quce credita erit, privilegium 

 exigendi habebit , quod ad eum quoque pertinet, qui redemptori , , 

 domino mandante, pecuniam subministravit (4). 



Sed sine dubio illud beneficium il lam non liabuit vim , quam impera- 

 tor exspectaverat , ideoque constituit senatusconsulto novas sanctiones. 

 Testatur Papinianus pignore tacito creditoribus , qui ob restitutionem 

 :nlilicii pecuniam mutuam dederant, consultum fuisse: Senatusconsulto , 

 inquit , quod sub Marco imperatore factum est, pignus insulae cre- 

 ditori datum, qui pecuniam ob restitutionem cedificii exstruendi mu- 

 tuam dedit, ad eum quoque pertinebit, qui redemptori, domino man- 

 dante, nummos ministravit (5). Quale senatusconsultum cum ff^esten- 



(1) Bach, hist, jurisp. , lib. III. cap. i. sect. 3. 18. Westphal, lehre des gemeiuen 

 rechts vom kauf , 106. 



(2) Aurelius Victor, hist. rom. in epit. de ciesaribiia, cap. g. n 8. 



(3) J. Capitoliuus, in vita M. Antbnini, cap. 8. 



(4) L. a4. i dig. , lib. XLII, lit. 5. 

 (5)L. i dig., lib. XX. til. a. 



12 



