(153) 



igilur , ut rite conlroversiam dijudicemus, omnino videndum esse quid 

 contrahetites voluerint , quid de usuris aliisque accessoriis statuere cen- 

 suerint? Et quidem palam est, quemque creditorem et debilorem, qui 

 negotium juris celebrat, ejusmodi nimirum, in quo de obligatione rerum 

 agitur , ut creditor! sit securitas etiam pro accessoriis , quae pars sunt 

 debiti, rem obligare voluisse, quia nempe, qui se obligat pro toto , se 

 pro parte obligare intelligitur. Si boc non adrnitteretur, nescio qua ratione 

 admilti posset, accessorium rerura pigueratarum teneri, eo ipso, quod 

 res principalis obligata sit. Sed utrimque eadem ratio idem flagitat res- 

 ponsum, nimirum contrabentes, qui de principali agunt, etiatn de acces- 

 soriis agere voluisse. 



Miruin videtur in lege, quam memoravimus , pro usuris post pignoris 

 constilulionem protnissis non tantum jus pignoris denegari , sed ipsum 

 quoque jus retentionis , dum in Lege unic. Cod. ob chirograph, pecun, 

 dicatur, etiam pro aliis debitis, in quorum securitatem pignus coiistitutum 

 non est, retentionis jus omnino competere. Sic quidem oinnes conclamant 

 interpretes, nullo tameu omnino nodum solvente. Inter multas juriscon- 

 sultorum de hac lege interpretationes , magis placet ff-^eber (1), ait enim: 

 legem nostram de casu esse intelligendarn , quo creditor!, non cum debi- 

 tore aut ejus herede, sed cum extraneo res est. 



Non tantum ad usuras conventionales sese extendit jus pignoris , sed 

 quoque ad usuras ex mora debitas : quippe debitor non tanlum solvere, sed 

 quoque justo tempore solvere tenetur, et quidem tenebatur statiin ac debi- 

 tum contraxit, pignusque constituit. Igituroptimo jure pro obligationibus, 

 ex debiloris mora et negligentia enatis, pignus obnoxium teneri dicilur (2). 



Quae cum ita sint, pignus etiam extendi ad litis expensas, quas forsan 

 debitoris mala fide fecit creditor , non est quod dubiternus (3). 



Denique pignoris jus se etiam extendit ad pcenam promissam (4) , si 

 tnodo ante , aut saltern pignoris constitutionis tempore fuerit promissa ; 

 quod si postea factum esset, plane novum contractum iniissent contrahen- 



(i) Weber , Erorterung , 33. 



(i) Geslerding, Pfandrecht, pag. 4o. (3) Weber, Erorterung, $ i5. 



(4) L. i3. 6. dig., lib. XX. tit. i. 



ao 



