( 164 ) - 



debitoris posita. Hsec firmantur ^fricani eflato: <x si inter duos credito- 

 res quaeratur , inquit, uter potior in pignore , sub conditione creditorem 

 tucnduin putabat adversus eum, cui postea quidquam deberi cceperit, 

 si modo non ea conditio sit, quce invito debitore impleri nonpossit" (1). 

 Hue quoque pertinent verba Marcelli dicentis : si tibi 3 quae habilurus 

 sum, obligaverim, et Titio specialiter fundum , si in dominium meum 

 pervenerit , max dominium ejus acquisiero : putat M.arcellus concurrere 

 utrumque creditorem et in pignore" (2). Earn opinionem eliam confirmare 

 videtur Gains : potior est in pignore, inquit, qui prius credidit pecu- 

 niam et accepit hypothecam, quamvls cum alio ante convenerat, ut, si 

 ab eo pecuniam acceperit, sit res obligata ; licet ab hoc postea accepit. 

 Poterat enim, licet ante convenit, non accipere ab eo pecuniam" (3). 

 Neminem certe fugiet ilia argumenla gravissitua esse. Tamen magis Ro- 

 mani juris ingenio consentanea videtur contraria opinio, eamque multi scrip- 

 tores defendunt , inter quos Westphal (4) , ff^arni-oenig (5) , Donellus (6), 

 Unterholzner (7) , I^on Wenig (8). Et profecto hypotheca omnium 

 bonorum non in singulis rebus consistit, sed in patriraonii universitate 

 potius, qufe autem, singulis. rebus etiam mutatis, eadem remanet, et nul- 

 latenus mutatur. Neque, si rem accuratins perpendamus, yerum videtur, 

 a debitore omnino pendere, num acquirat, necne : namque, etsi absolute 

 liber sit ad acquirendum , ita quidem , ut a nullo cogi possit , tamen 

 dicendum est, earn conditionem non omnino ab eo pendere, quippe mo- 

 rali quadam necessitate quisque inducitur ad non respuendam acquisi- 

 tionem , quse ei csmmodum adferret: ita ut leges, ad quas provocant 

 adversarii, hie applicari non posse videantur. Neque leges desunt, qua3 

 hanc opinionem confirmant; testatur enim Scasvola., mulierem, cui bona 

 judicati obligata fuerant, et postea etiam fisco, praeferri etiam in bonis , 



(i) L. 9. i. dig., lib. XX. tit. i. ( 2 ) L. 7. J i. dig., cod. 



(3) L. 11 pr. dig., lib. XX. tit. 4. 



(4) Weslphal, Pfandrecht, n4. 



(5) Comra. lib. II. , cap. 4. i , vol. I. pag. 697. 



(6) Donellus, traclatus de pign. et hyp., cap. i4. 



(7) Uuterholzners , Juristische Abhandelungen, pag. 68- 69. 

 (8] Vou Wenig, Lehrbuch, a, ia8. 



