( 167 ) 



c. ) De pacto ne debitori pignus vendere liceat* 



Illud valde in usu fuisse ex eo elucet, quod crediloris multurn inler- 

 fuerit, ne pignus vendatur, jure pracsertiin novissimo: nam tertius pos- 

 sessor beneficio gaudebat ordinis , persaepe creditori valde incommode , 

 quod, si debitor ipse piguus possideret, ei nullalenus competebat. 



Itaque videamus, qui sint hujus pacti efiectus. Et quaeritur primum, 

 num venditio a debitore facta adversus boc pactum, sit valida? Multi id 

 ailirtuant (1), dicentes nimirum, eo in casu debitorem conveniri posse ad 

 id quod interest creditoris venditionem factani non esse, et eatenus tan- 

 tutu pactum valere. IJanc opinionem non plane spernendis argumentis 

 iniiiiii ii 1 1 : contendunt nimirum capacitalem et incapacitatem cotitrahendi 

 juris esse publici , imo ad contraliendum omnes esse babiles, nisi illos, 

 quibus leges interdixere commercium; ilia autem, qua? juris sunt publici, 

 pactis privatorum immutari minime posse : igitur , eos , qui per leges 

 Labiles sunt ad contrahendum , abstinere quidem posse , non vero se 

 plane incapaces reddere : eodem modo , ut de testamento dici solet , 

 sibi earn legem neminem posse facere, ut testamentum non faciat, nam 

 eo non obstante, semper valere testamentum : ergo, licet debitor se obliga- 

 verit ad non vendendam bypothecam, eurn tamen se non reddidisse, nee 

 reddere potuisse venditionis ineapacem , adeoque si adversus pactum 

 vendidisset, venditionem valere. 



Attamen, re accuratius perpensa, nullum boc esse argumentum ornnino 

 censemus , et verius cum Muhlcnbruch (2) , venditionem nullam esse 

 arbitramur, quippe lex clarissimis verbis extat: cc quueritur , si pactum 

 sit a creditore , ne liceat debitori hjpothecam vendere vel pignus ,, 

 quid juris sit, et an pactio nulla sit, quasi contra jus posita sit, 

 ideoque vcniri possit? et cerium est, nullam esse venditionem, ut pac- 

 tioni stetur" (3). Neque est, quod cum adversariis legis verba trauspona- 



(O Professore I.ovauieuses in Recitat. , lib. XX. tit. i, -JL\. 

 (2) Mublenbruck, Uoctrina Pandeclar. , 679 et 4ag. 

 C3) L. 7. a. dig., lib. XX. til. 5. 



