(240 



divisores ad proprias sedes referantur. Quibus relatis, si summa dividenda major vel equalis 

 divisoribiis fuerit , tune qiioque divide quousque divisores majores sint dividendis. 



His breviter dictis , dicendum mihi videtur de composita divisione , quod alia contimia , 

 alia intermissa. Continua est, quando divisores continue ponuntur, positis quolibet modo 

 dividendis; interraissa est, quando divisores , intermisso uno arcu vel pluribus , ponuntur, 

 positis ubicumque dividendis. 



>> XIII. Ut autem quod dicitur magis appareat ponamus quamdam intermissara sic : Po- 



no 



nantur igitur divisores in singulari ternarius, in X binarius , et in X .M . alius binarius , in- 



o o 



termissis duobus arcubus , C scilicet et M . Positis itaque divisoribus , ponatur unitas divi- 

 denda in CM ; et ita centum milia sunt dividenda XX milibus et XX tribus. Modo binarius , 

 quia major est unitate,juxta supradictam regulam , secundatur. Nunc restt quaerere quo- 

 ciens est binarius in X. Possemus didere quinquies ; sed quianchil de summa remaneret quod 

 inferiores divisores possent capere , dicemus quater, et rmanent II"; et illa IP, quia r- 

 manent de articule et sunt digitus, transferemus , et denominacionem quintabimus, sicut 

 rgula exigit. Hoc facto dicamus : quater duo, VIII sunt , modo possemus VIII auferre a XX 

 milibus; quilibetenim quartus arcus superior cuilibet quarto inferiori millenus est ; et positis 

 residuis , bene procederemus ad fineni divisionis; sed faoiamus compendiosius, et ponamus 

 singulos novenariosin vacuis campis, etdemptaunitate ab illo binario qui superiusremansit, 

 superponamus eam novenario inferiori, et tune illud VIII, qui de binario multiplicato per 

 denominacionem supra sumptam excrevit, a denario auferamus , et remanebunt II, et trans- 

 ferentur, et unitas supraposita novenario abicietur. Modo sequitur ut per denominacionem 

 suprapositam , scilicet per IlII , ternarium multiplicemus sic : quater trs , XII : modo restt 

 ut XII a XX auferamus ; XX enim propior est ei , et constat quod de propiore sibi dbet au- 

 ferri et etiam de sibi subposito , si subpositus major est eo. Dicamus igitur : si XII auferan- 

 , tur a XX , quot remanerent ? VIII , et transferuntur. Ecce facta est divisio compendiosius per 

 novenarios in vacuis campis positos , et per unitatem inferiori novenario superpositam. Et, 

 quotiens opus fuerit , tali ponte sic facito : Deme unitatem summe a qua dehcs auferre 

 inferiorem divisorem , quecumque sit summa illa , et si sola unitas ibi fuerit , illam solam 

 sume , et positis novenariis in vacuis campis, superpone eam unitatem inferiori novenario. 

 Et mmento auferre illud quod aufertur , et in hac divisione et in omnibus aliis , a siiperiori 

 numro sibi proximo. Ecce habemus quaternarium denominacionem , et X et IX milia et 

 nongenta octo rmanent dividenda : quse summa divisoribus minor est ; patet igitur quod de 

 CM piris pertineant XX milibus militibus et XXIII , unicuique IIII pira , supradictis rema- 

 nentibus. Et quod ita sit multiplicatione probare poteris. 



>) XIV. Hisexpeditis, de divisione cum differentiis C) restt dicere. 

 " Divisio cum differentiis alia simplex , alia composita. Simplex quando unus solus divisor; 

 composita quando plures divisores ponuntur, sive dividendum unum, sive plura sint. Simplex 

 autem hoc modo fit : Ponitur quilibet numerus divisor in arcu quolibet , et illi divisori posito 



^'J II y a sint- dans le Ms. au lieu de cum. Ce mot sine a t crit par une main trangre qui a rtabli 

 quelques mots illisibles. Car la pice que je publie ici est, en gnral, trs-diflTicile lire, IVncre s'clant 

 altre et ayant blanchi. 



