( 44. ) Merces pro turpi vel illicita actione promissa atque prcestita non po- 

 test condici. 



(45.) Factum, alioquin possibile, si non determinetur , exitum non habet, 

 adeoque non obligat. 



( 46.) Facta, in quffi alteri jam fuit jus qiucsitum, valide non promittunttir. 



(47.) Tandem, de factis quorum abstinentia promitti [potest. 



21. .Qbjectum cujuslibet paeti, irt ex .definitione Jiujus patet, qqnsistit 

 in pra?statione. Prcestare autem est eflicere ut quis habe,at quod liabere 

 cupit: hoc vero non .nisi tribus modis fieri potest. ,Si quis eiiini .sese 

 alteri ad aliquid .obligate tvelit, .promittere debet, vel se ; aliquid l daturuin 

 esse, vel facturum, vel non facturum. Nimirum vel indiges autre mea, 

 sive corporali sive incorporali, vel opera mea, aut desideras, ut abstineam 

 a facto , ad quod vel omittendum vel ponendum non obligor. Patet itaque 

 homines sese sibi invicem non posse nisi ad dandum , faciendum, vel 

 non faciendum obligare ; sive ut Codex hodiernus ait : Tout contrat 

 a pour objet une chose qu'une partie s' oblige a dormer , ou qu'une 

 partie s' oblige a faire ou a nc pas faire." Sive , ut Romani dicunt : 

 y) Stipulationum qused^m in ,dado , quaedam in faciendo consi^ttuit." 

 Ubi tamen admonendurn., sub;affirmatioue..etiam negationem contineri (1). 



Tria igitur hie videnda sunt : (lo.quasnam res hqinines sibimet invi- 

 cem promittere , 2 ad quffinam ;faeta sese obligare, et denique, 3 a 

 quibusnam factis abstinentiam promittere possint. 



22. Vi libertatis naturalis , quisque jure gaudet de omnibus illis , quae 

 arbitrio suo subjecta sunt, quocumque velit modo, salvis aliorum juri- 

 bus, statuendi: adeoque quaa arbitrio nostro exemta sunt , veluti aer, mare, 

 et alia simih'a, Jure Natixrali conventionis objectum constituere nequeunt. 

 Ob eamdem rationem, Jure Romano et Belgico inutiliter in stipulationem 

 deducuntur res sacrge, religiosae, vel usibus publicis in perpetuum des- 

 tinatae, utpote quas, commercio exemta3, privatorum arbitrio non subsunt. 

 Nam privatorum conventiones juri publico non derogant (2). 



_ . .. . . *. ' ^^ 



(1) Art. 1126, Cod. civ. L. 2. pr. ff. de V. O. 



(2) Lex 83. 3. ff. de V. O. et art. 1128 et 6 Cod. civ. 



