36. Faclorum primi generis queedam omni bomirii inipossibilia sunt, 

 ut .-.flu n i digito tangere, terram loco movere, qua-darn cerlis homiiii- 

 Jnis, ut surdis auditus, visus caecis, Eunuchis generatio, aegrotis sedula 

 iiegotioriini gestio. Paclum itaque de facto soli debitori impossibili niil- 

 luni jus transfert in promissarium ; nain cm bono jus quod exerceri 

 iicijuit? Paclum igitur corruet, nisi conventum sit, ut teneatur debitor 

 MI|> coiidilionc suspensiva, si facli impossibilitas tollatur. 



Quod si factum debitori partim possibile sit, partiin impossibile, pro 

 parte etiain nulla est promissio. Objiciat forte quis, non esse, cur de Jii-< 

 mimibus disseratur, neminem adeo slolidum intelligi , ut quod legibus 

 naturae contrarium est, id se facturum serio promittat. Sed, uti notum 

 est, saepe de facultatibus suis amplius , quam in his est, speraul 

 homines; nee raro advenit, ut, quod tempore initi negotii possibile ^~ 

 dcbatur, leinporc adimplendae promissionis fieri nequeat, adeoque pac- 

 tum statiin validum ex post-facto corruat. Hinc etiain ratio babcnda est 

 \irium promillcntis, quules erunt turn quum pactum executioni raandari 

 ilrbet. Ejus rei exempla ssepe occurrunt; sic, qui amici absentis futuri 

 nrgotia se gesturum esse proinisil, si absente mandaute in morbum gra- 

 viorem incident, ob eamque causani amici negotiis non invigilaverit, 

 uon tenebitur mnndati actione, sed exstinguetur obligatio. Verum qui- 

 lem est, hie agi de casu fortuito, atque ideo boc exemplum perlinere ad 

 UK i Ins cxlingiiendi obligationem ; sed et bic commode tamen refertur. 



Haec ila stricto Jure Naturali. Sed perspicuum est, bisce principiis 

 aliquantuni derogandum esse jure positive; alioquin, quum uemini da- 

 tum sit vires pbysicas alterius inquirere , resolverenlur omnia pacta , 

 quorum obligationem facieudi promissor assereret a se adimpleri non 

 posse : quapropter caute sancilum est Jure Romano sirnul et Belgico , 

 promissionem facti soli promittenti impossibilis validum esse; sibi igitur 

 debitor imputet, si temere factum promittat, quod vires suas exsupe- 

 ret (1). 



37. Minime tamen asserendum, ex eo quod factum adimpleri nequeal, 

 semper prorsus tolli jura promissarii. Sequentes potius adliibendee sunt 



(i) L. iSy. 5. ff. de V. O. IMvincourt, torn. a. p. 681. nou 9 Toullier, lorn. 6. n 48i. 



