(33) 



et conscquentcr tlominium transtulissc censeretur, nee posset condicere. 

 Cujus per errorem dati repetitio est, ejus consulto dati donatio est."(l). 

 In hypothesi autem nostra is, qui mercedem pro turpi vel illicita ac- 

 lionc iiltro prastat, scivit, vel saltern scire debuit, sese ad hoc non 

 teneri ; adeoque , si promissa merces pnestetur , solutione Iransferlur do- 

 ininium et alter rem traditam suam facit, non ex facto suo illicito , nee 

 in consequentiam pacti, quod jure non existit, sed ex traditione a domino 

 donandi animo facta. Turpissimum certe est, aliquem ob crimen remu- 

 uerari , atque is , qui talem mercedem accepit , in foro interne obstrictus 

 est ad earn reddendam , sed id obligationem imperfectam tantum con- 

 stituit, in foro externo nemini jus tribuentem (2). 



Juri Naturae igitur consentanea sunt haec effata juris civilis : In pari 

 turpitudine possessor potior haberi debet" ; sive : Ubi dan tis et acci- 

 pientis turpitudo versatur, repetitio cessat (3). 



45. Ex liactenus dictis sequitur, promissionem facti, quod vel per rei 

 naturam, vel per jus , vel per bonos mores fieri non possit, nullam esse. 

 Sed, ut pactum valeat, non suflicit factum esse possibile; insuper re- 

 quiritur, ut factum sit determinatum. Nemo enim tenetur ad praestan- 

 dum id quod cognoscere non potest. Quam ob causam L. 2. $ 5. ff. 

 de eo quod certo loco, principium nostrum latius forsitan , quam JCtos 

 Romanos decet, interpretans , decidit, eum qui se creditori . domum ex- 

 structurum esse promiserit, nulla loci mentione facta, nullam obliga- 

 tionem suscipere, quia ignoratur quo loco aedificanda sit donius. 



46. Denique , uti res jam promissa? pacti objectum constituere non 

 possunt, sic facta, in quae alteri jus jam fuit acquisitum, rursus valide 

 non promittuntur, nisi forte sub conditione suspensiva, si prior is pro- 

 missa,rii jus exspiraverit. Mercenarius itaque alteri jam obstrictus vah'de 

 operarum suarum locationem conductionem contraliit, sub conditione, 

 si tempus , ad quod se alteri conductor! addixerat, finitum fuerit (4). 



(0 L. 53. ff. de Reg. Jur. 

 (i) Conf. auctorcs laud. 



(3) L. 118. ff. de Reg. Jur. L. 3. ff. et 5. Cod. de condict. ob turp. vel inj. caui. 

 Delvincojirt p. 687. torn. 3. nota 4. Toullier , torn. 6. n 126. 



(4) Thomas. Jur. Div. cap. 7. g4 - g5. 



5 



