(49) 



op m i < > , adco ut , in exemplo adducto , in arbitrio Pythii sit , utrum res- 

 tituendo accepta atque praeslando Canium indcmncm, velit a contractu 

 recedere, an vero pactuiu servare restituendo ea, quae Canius ultra id 

 solvit, quod dedisset, si doli conscius fuisset. Etenim neminem ultra 

 consensual obligari posse omnes agnoscunt : jam vero ex eo,quod Py thins 

 consensitad villain veiuiendam tanti, quantum petiit, non sequitur, eum 

 consensurum fuisse ad tanti vendendam, quanti emisset Canius, per- 

 specto dolo. Consequens itaque est , Canium postulare non posse, ut, 

 servato pacto , sibi a Pylbio restituatur , quidquid plus dedit, quam si 

 venditoris astutiam novisset. Practerea consensus Cauii eatenus tantum 

 \itiosus est, quatenus dolo nitilur ; quapropter si Pythius reddat, quod 

 sine dolo adbibito non accepisset, res in integrum statum redit et pe- 

 rinde est ac si nullus dolus adhibitus fuisset; quod si contra a pacto re- 

 cedere nialit , restitutis iis quae jam accepit , rursus de injustitia queri 

 nequit Canius, si quidem indemnis Cat (1). 



75. Quando diximus dolo, qui contractui causam dederit, semper vi- 

 tiari contractum, supposuimus contrahentem dolo usum, vel saltern doli 

 participem nee ignarum fuisse. Quod si enim a tertio absque collusione 

 contrabentis adbibitus fuerit, non semper pactum invalidum est, quarn- 

 vis decepto damni percepti resarcitionem a tertio semper jure liceat pos- 

 tulare. Ex. gr. equos cursores emendi animum disertis verbis expressi, 

 tu dolo malo equos minime ad cursum idoneos pro equis cursoribus ven- 

 didisti, niillii est emtio-vendilio. Quod si contra equos cursores qui- 

 dem emere voluerim , sed nee id expressis verbis requisierim , nee tu 

 pro talibus vendideris, tertius autem dolose mibi persuaserit, equos tuos 

 ad cursum idoneos esse , venditio non indistincte nulla est ; sed cum 

 errore contraxerim, res ex principiis supra de errore positis, dijudicanda 

 est, et videndum an error meus talis fuerit, ut rescindendae venditioni 

 locum dare possit. Si vero contrahens doli parliceps fuerit, perinde est 

 ac si < to 1 1 1 in ipse admisisset , videndum , utrum dolus contractui inci- 

 derit, an causam dederit (2). 



(1) Uelvincourt, p. 679. torn. a. not. 6. Puflend. de J. N. et G. lib. 3. cap. 6. 7. 

 Thomas, ulii top. 4q. 



(2) Huber ad lit. If. de dol. mal. 4. Toullier, torn. 6. n 9*. Delvincourl, not. 5. 

 ad art. 1116. 



7 



