(54) 



Notauduin vero , legibus civilibus ideo ob solara vim majorem contrac- 

 t us rescind! , ut noxiae litium multitudim obviam eatur ; stricto enim 

 Jure Natural! sufficit, metum esse injustum , quamvis sit mali levioris , 

 modo hujusmodi mali nietu commotus sit is, a quo aliquid extorquebatur : 

 ueque enim minor injustitia plus juris tribuit nefario creditori quam 

 major; uam injuria est quidquid juri opponitur. Caeterum, ut inquiratur, 

 an promissioni vanus metus ortum dederit, aetatis, sexus, conditionisque 

 proniittentis, ant ejus, qui metum iiifert, ratio est habenda. Nam non 

 eorumdem malorum comminatio, juvenis et senis , fceminae et viri, in- 

 fantis et militis animum aequali modo afficit. Ratio difl'erentiae , eatenus 

 inter Romanas atque bodiernas leges occurrentis, hoc est, causa cur apud 

 Romanes pactum lion rescinderetur nisi ex capite metus in virum con- 

 stantem cadentis, ideo forte inveniri potest, quod Romanorum ariinii 

 graviores atque ad virilem agendi rationem magis quam hodiedum com- 

 positi atque accommodati essent (1). 



88. 4 Valet conventio, si promissio facta fuerit, citra metiun periculi 

 praesentis : quod si enim quis cum praedonibus, nullo metu instante, 

 nullis minis coactus, contrabat, praedones injustitiam non committunt et 

 ipse libere agit, nee ulli dubio subest quin obligatio exoriatur (2). 



89. 5 Idem dicendum est, si siuTicienter non probem, metum injustum 

 mihi revera incussum fuisse : neque enim metum allegasse suffecerit , 

 quum promissarius perinde ac quilibet alius, vir probus et boneste agens 

 eensendus sit, donee contrarium fuerit probatum (3). 



90. 6 Si metu injusto gesta ex intervallo liberaque voliuitate , sine 

 ulla coactione , ratahabeam , valebit pactum , non quia reviviscit , sed 

 propter ratihabitionem , quse novam conventionem continet nullo vitio 

 laborantem ; id vero , uti de omnibus pactis valet , vel expresse fieri po- 

 test, vel tacite. Tacita est ratihabitio, si liber et vacuus ab omni timore 

 sponte fidejussores aut pignora dederim in securitatem obligationis vi 

 extortee; item, si films-familias Maeviam ideo duxerit, ut mortem aliave 

 mala a patre sibi imminentia averteret , et postea extra metum positus 



(1) Art. 1112 Cod. civ. L. 6. S. quod met. caus. Voet, diet. rit. 4. 



(2) Art. 1112 Cod. civ. Thomas, ibid. 68. 



(3) Art. 2268 Cod. civ. L. ult. pr. ff. quod met. caus. 



