( 77 ) 



aliquid fuciendi vel non faciendi coutinet, ila ut si mm facial, ad a lie- 

 rum indemnem prneslandurn leuealtir. Interim tamcri non sine sum ma 

 <lil)icultate inlcrdum mudus a conditions ilistiii^uitur; idcoquc verba con- 

 trartus sedulo pcr\csti:uid;i smil (1). 



143. Paclum, cui modus adjicilur, a pacto sub die inito eliam dillcil. 

 Dies enim petitionem debiti difl'ert, donee dies veneril y imo jus ante 

 diem non inlelligilur. Ex adverso modus non irnpedit, quominus praestatio 

 slalim poslulelur, quasi pure conlraclum essel (2). 



144- N n tamen repugnat, ut paclum el condilionalum sit et in diem 

 ii nl uii i et n UK laic: cum enim in potestale mea sit, quomodo promitterc 

 velim , modum adjicere licet non minus promissioni sub conditione et in 

 diem initae, quam purse. Ex. gr. valide quis promiserit hocce modo : 

 Si navis mea feb'ciler in portum redeat , dabo tibi decem millia , ut 

 basce sedes emas." 



145. Quod si, priusquam tempus, intra quod modus adimpleri de- 

 beat, effluxerit, promittens sciens impediverit, quominus adirnpleatur , 

 raodum adimpletum censendum esse arbitror. Nam promittens saltern ad 

 damnum facto suo creditor! illatum reparandum tenetur. Damnum autem 

 illatum rei promissae aequivalet ; adeoquc nulla aequabilior resarcitio fieri 

 potest, quam si promissarius rem. irrevocabiliter retineat, vel utilitatem 

 ex facto jam perceptam sibi servet , quasi pactum pure initum esset. 

 Scilicet | >acl i mi sub modo initum Mali in execution! mandalur, adeoque 

 promissarius lit possessor sive rei, sive utilitatis ex facto perceptae; sed 

 ex aba parte promissarius, quum modum implere nequeat, tenetur ad 

 debitorem indemnem praistandum , et vicissim promittens , qui facto suo 

 illicito damnum creditor! intulit, ad creditorem indemnem preeslandum 

 etiam tenetur; versantur itaque bini contrabentes in j>ari causa; naturae 

 autem conforme est, ut in pari conditione possessor potior babeatur; 

 quo jure enim promissor pacti objectum repeteret? (3). 



(i) Toullier, torn. 6. n 5o5. (j) L. 4o. ult. ff. de eond. et demoiiit. 



(3) L. i. Cod. de his qua sub modo. 



