(79) 



146. Interprctari JCtis idem est, ac certo modo stabilire quid quis 

 verbis suis aliisve signis indicare voluerit. Interpretationis itaque finis 

 nun in eo est, ut indagetur propria significatio aut analogia grammatica 

 verborum, sed quaenain fueril paciscentium niens expressa , \el factis 

 indicata. Quam ob causaiu in pactis interpretandis potius id quod actum, 

 quam quod dictum, indugamlum est (1). 



147. Promissorem vero verborum a se editorum interpretem esse non 

 posse, nemo non videt: taleni eniiu verbis suis sensum aflingeret, ut ipsa 

 promissio vana et irrita evaderet, et boc modo a promissis impune re- 

 cederet ; sed nee magis promissario licitum est , ut verba debitoris pro 

 1 ;il iii ii interpretetur; namque in contrarii periculi metum incideremus, 

 et verendum f'oret ne interprctatio debilori majorem obligationem impo- 

 situra esset, quam qua; ab eo revera contracta sit; adeoque turn inviti 

 cujusdam libertas injuste restringeretur. Manif'estumigiturest,pacta omnia 

 prorsus incerta fore, nisi ad ea interpretanda certae et constantes regulae 

 stabilianlur, qiias turn promissor turn promissarius admittere teneantur: 

 certas autetn regulas vocamus, quas recta ratio, fallere nescia, cuique 

 diclat. 



148. Private cuidam verba a significatione sua avertere non licet, sed 

 soli pi '( mli) atque usui , quos penes arbitrium est et jus et norma lo- 

 quendi ; ali;ts mini lingua, qusc omnis conventione nititur, foret nulla. 

 hide colligilur, si verba, quibus usi sunt paciscentes, unico tantum 

 eoque deterininato sensu gaudeant , eidem eos adhaesisse censendos esse, 

 seu interprelationem e.xsulare, adeoque principiis Juris Naturalis con- 

 sentaneam esse Juris Romani regulam : cum in verbis nulla ambi- 

 guitaii sit, non. debcre admitti voluntatis quaestioncm" (2). 



149- Interpretation! igitur locus non est, nisi qimm verba incertudi- 

 niMii involvunt, sive, quuin pari jure diversas inter se notiones referunt. 

 Quapropter , si luijusmodi vocabula in contractu occurrant , eo tantum 

 Mgnificatu, qui in inentem contrabentium verosimilius quadrant, assu- 

 nienda sunt ; nam mentis verbis expressae disquisitio interpretationem 

 constituit (3). 



(i) L. 6. i. IT. de coulr. emt. L. 219. ff. de v. sign. Art. u56 Cod. ri\ . 

 (3) L. i5. j i. ff. de legal. 5. (3) L. u i. de reg. jur. 



