(87) 



scilicet naturali regula constans est, damni reparationem deberi, non 

 MI| 1 1 in dolo illati, sed etiam negligentia licet minima: quam ob causam, 

 promissor omneni quain potest adhibere debet diligentiara , et , si res 

 promissa facto prouiissori imputando pereat vel deterior (iat, ad dam- 

 nuiii datura resarciendiim obligatur (1). 



I ,x dictis patet, promissorem Jure Naturae atque Belgico tune tantum 

 liberari , quando rei deterioratio vel interitus ei imputari non possit , 

 puta si id accidat facto tertii iusuperabili , vel casu fortuito sive hujus- 

 modi quern liiunana imbecillitas vitare non potest : ad impossible enim 

 nemo tenetur, et id circo, animalium mortes quae casu inopinato ob- 

 tingunt, rapinae, tumultus, incendia, aquarum magnitudines , impe- 

 tus praedonum a nvdlo praestantur." (2). 



165. 2 De obligatione faciendi. Qui factum quoddam promisit, 

 illud loco et tempore statutis exequi debet; alias, pactum violat et 

 promissarium indemnem prsestare tenetur, nisi quomimis factiun exe- 

 quatur, casu fortuito impeditus fuerit. 



166. Quod si factum promissori quidem impossibile evadat, sed non 

 reliquis hominibus, V. G. si vinitor qui agrum meum vitibus seimplanta- 

 turum promiserat, in morbum incidat, turn ex post facto elucescit, pro- 

 mittentem se ad factum sibi jam impossibile adstrinxisse, licet id aliis sit 

 possibile ; adeoque applicanda sunt quee supra 40- diximus. In coutractu 

 euim non nisi coutrahentium ratio habenda est. 



167. Liberatur quoque promissor, si quominus pacto steterit, impeditus 

 fuerit a creditore; nam turn bic damnum sua culpa sentit, nee est cur 

 indemnis pracstetur. 



168. Si tertius non paciscens causa fuit cur factum execution! man- 

 datum non sit, videndum est an tertium inter et promissarium collusio 

 intercesserit nee ne; priori casu, justum est, ut sua culpa noceat pro- 

 missario , qui adeo damni percepti restitutionem posttdare nequit. Quod 

 si fraus tertii pacisceulibus ignota fuerit, vel saltern creditori; turn si 

 quidem impedimentum vinci non potuerit , liberattn- j)romissor ; nam 



(O L. 5. $ i. ff. commodat. Thomas, diss. de usu pract. doclr. de cnlp. pra-xt. in 

 contract. Art. i38a, i383 et 1147. Cod. civ. 

 (a) L. a3 ff. d Reg. jur. Jur. Art. u48. - I.. 5. '. ff. commod. 



