(89) 



imis, Jus positivum a Juris Naturae rigore paululum recessit. Scilicet, 

 Jure tain Romano quam Belgico, si mi 1 1 us solutioriis terminus conven- 

 tion! acljectus fuerit, ea proesumitur mens fuisse contrahentium , ut 

 praestatio exigi posset ad libitum crediloris; quod enim sine die debetur, 

 statim peti potest. Cum vero debitor praevidere nequeat, quandonam 

 creditor solulionem fieri velit, statutuui est, moram ejus post interpel- 

 lationem tantum incipere. Si vero dies pacto additus fuerit, cum jam 

 excipere non possit debitor, sese ighorare quandonam solvendum sit, 

 Jure Romano ipso die elapso mora initium capiebat, et dies interpel- 

 labat pro homine. Jure autein Belgico , quod minus accuratum pittat 

 Toullier , termini lapsus moram non coustituit , nisi id expresse conven- 

 tura sit (1). 



173. Promissorem, qui moram facit, ad damnum mora illatum resar- 

 ciendum teneri , non est quod pluribus persequamur : damnum enim 

 quod quis facto suo alteri infert , Jure Naturae semper resarciri debet. 



174- Hisce praecognitis , promissarius tune indemnis erit, seu, quod 

 idem est, tune conditio ejus eadem erit, quae fuisset, cum debitor prae- 

 stabit asstimationem ejus rei qud facto suo illiclto alterum privav it. 



Fingamus te mibi vaccam promisisse, cujus utilitas annua ad qua- 

 dringentos soh'dos ascendat; ponamus praaterea, praestationem, me invito, 

 per sex menses ultra statutum tempus diflferri ; non modo ipsam vac- 

 cam praestare debebis, sed etiam ducentos sob'dos, sive aestimationem 

 utilitatis , qua facto tuo per sex menses orbatus fui (2). 



Si vacca facto tuo ante tempus , quo praestanda erat , pereat , re pri- 

 vatus fui quae mihi quadringentos solidos annuos retulisset; talis itaque 

 mibi pr.rslnmla est res, sive in pecunia numerata sive in ab'o quodam 

 consistens , quae mihi eamdem utilitatem annuam afferre possit. 



Si vacca ad quartam prope anni partem, post promissi implendi 

 tempus, pereat, tune aestimationi quadringintos sobdos annuos referenti, 

 quavta pars utilitatis annuae, hoc est, centum solidi addendi sunt. Utilitas 

 enim , qua per tres anni menses privatus fui , centum solidis aequivalet. 



(1) Art. n3g. Cod. civ. Toullier. Tom. 6. n 223 et eq. Huber. ad Tit. if. de Cau*. 

 Usurar. Voet ad Tit. ff. de uiur. et fruct. 



(2) Art. 1147. Cod. cir. 



la 



