240. Principia , hoc casu exposita , applicari possunt, si res debita 

 commercio exeat , vel si exislentia rei debilae omnino ignoretur; rursus 

 quia res promissa prseslari non potest. 



241. Tollitur, vel potius oessat obligatio e pacto enata, adveniente 

 conditione resolutoria. V. G. permitto tibi ut per fundum meum transeas, 

 donee navis ex India venerit: statim ac navis advenerit, cessat et obli- 

 gatio mea et jus tuum. 



Condi tio resolutoria, non tantum expresse ad jecta, opera tur, sed quoque 

 interdum, ex ipsa initi negotii natura, pacto tacite inest. Ita, amico pe- 

 cuni.'i indigent! promiUo centum francos annuos; sed irruens hostis 

 domuin meam diripit et vastat, ul ipsemet pecuniao sim indigus; nemo 

 non vidot, ilium circuinstanliarum iiumutalionem, tamquam conditionem 

 resolute riaia, tacite pacto adjectam fuisse , atque contralientes illam fuisse 

 expressuros, si cam praevidissent. Quod si hujusmodi conditio expressa 

 uou fuerit, quod saepius impossibile esset, quoniam nemo casus futures 

 praevidere potest, dicendum est proniissorem ad statum renim preesentem 

 unice auiinum vertisse; recte igitur ponilur principium illud : Omne 

 pactum initum intelligitur sub clausula : rebus sic stantibus" 



242. Grayiter tameu erraret , qui regulam illam communem ad quam- 

 libet reriun mutationem extenderet, licet immutatio ilia sine facto de- 

 bitoris aliquando accident; quum vix imquam, propter rerum bumanarum 

 inconstautiam , deGciat causa cur quis pacto stare nolit, et semper aliquam 

 juris speciem fraudi imponere baud difficile sit, regula ilia generatim in- 

 tellecta, pericidosissima foret. Hinc si equum indetermiuatiun a te eme- 

 rim , et quis, ante traditionem a le factam, quemdam mibi equum do- 

 naverit, uibilominus pacto stare debeo; licet, si equum ilium tempore 

 pacti babuissem, pactus non fuissem. Sed principium illud ita intelli-* 

 geudum est, ut pactum corruat, si rerum immutationc fortuita a contra- 

 hentibus non pra3\isa adeo deterior fiat conditio promittentis , ut si im- 

 mutationem illam potuisset cognoscere , non fuisset conti'acturus (1). 



243. Quemadmodum obligatio nonnunquam ita contrahitur ut cesset, 

 in mil ac eventus quidam exstiterit, sic quoque non raro initur pactum, 



(i) L. 38. L. 8a. ff. de solut. L. 3. Cod. de local, conduct. 



