C n6 ) 



ita ut effectils ejus exspirent elapso tempore quodam statute : v. g. cluin 

 mihi conceditur servitus aquas-haustus usque ad I" diem Januarii proximi; 

 ilia die elapsa, omne jus meum exstinguitur. 



Ex subtilitate Juris Romani , nee tempus nee existentia conditiouis 

 modum tollendi obligationes constituebant; et quoniam obligationes semel 

 initae non nisi per modos naturales vel legitimos tolli poterant, tempus 

 Tel existentia conditionis non ipso jure sed ope exceptionis pacti con- 

 venti exstinguebat obligationes (1). 



244- Universa hominis cum reliquis existentia atque ratio physica 

 morte tolluntur. Hac ergo homo omne jus suum amittit, et omnis obli- 

 gatio ejus cessat; quo efficitur, ut bona cujusque defimcti fiant nullius, 

 adeoque jure cedant primo occupanti. Creditor cujus voluntas cum morte 

 expirat , nemini jus conferre potest post mortem suam a debitore praesta- 

 tionem exigendi; neque debitor, ob eamdem rationem, quemdam adigere 

 potest , ut post mortem bane illamve praestationem facial. Praeterea cre- 

 ditor debitori superstes nullo jure gaudet bona debitoris , exclusis aliis , 

 occupandi ; ex pacto enim non nisi jus personale acquisivit , quod contra 

 debitorem mortuum exercere nequit. Quibus omnibus argumentis con- 

 sentaneum est, obligationes et jura ex pactis enata, Jure Naturae tolli 

 morte vel creditoris vel debitoris. 



Res autem aliter se habet lege positiva, quag jus haereditarium sive jus 

 succedendi in bona defunctorum ideo sancivit, ut infinitaa lites atque 

 bella inter elves impediantur, quaa certe locum haberent, si bona de- 

 functorum primo occupanti cederent; et ne vita civium quotidie insidiis 

 malevolorum exponatur. Quae quum ita sint, quisque civis in persona 

 hasredis reviviscere, aut, ut Jcti aiunt, continiiari videtur, eoque modo 

 jvira et obligationes pactitia, nisi personalissima sint, in basredes credi- 

 toris atque debitoris jure positivo transeunt. 



245. Denique discutienda est Celebris ilia quasstio, an creditor non- 

 utendo per certum temporis spatium jure suo in debitorem, illud jus 

 amiltat; aliis verbis, an preescriptio exstinctiva sit Juris Naturalis? Hanc 

 quasstionem , contra plurimorum auctorum sententiam , negandam esse 

 existimo. Nam jus, sensu subjectivo, est facidtas agendi, lege juris con- 



(i) L. 44. i et 2. ff. de obi. et act. L. 56. ff. de verb. obi. 



