in pacto oneroso, ut in quolibet alio, invito altero a oontractu recedere 

 potest, etiamsi alter obligation! non satisfaciat; sed si ipse prior promisso 

 steterit , tune jus habet cogendi alterum vel ut praestet promissmn , vel , 

 si id fieri amplius nequeat , ut danmiun datum resarciat. 



Aliter prorsus dicendum foret, si convenissent partes, ut alteri, altero 

 intra certum tempus pactum non adhnplente, a pacto recedere liceat, 

 adeoque ut delectus praestationis ab uno faciendae, tamquam conditio 

 resolutoria, tollat obligationem alterius; tails clausula, pactum commis- 

 soriurn nuncupari solet. 



Hisce Naturalis Juris prseceptis adhaerent leges Romanae. In contrac- 

 tibus duntaxat innominatis id singulare est, quod si alteruter obligation! 

 coutractas satis non fecerit, alter quod dedit, condictione causa data, 

 causa non secuta, repetere possit; vel, si pactum servare malit, alterum 

 ad satis obligation! faciendum actione praescriptis verbis cogere queat. De 

 principiis liisce , contractibus innominatis propriis , quaeque a legislatore 

 Belgico ad omnes contractuum onerosorum species extensae fuerunt, videri 

 potest Modderman Comment, jurid. ad quaest. a facult. Groning. pro- 

 posit, an 1816-1817 (1). 



251. 4 Solet et haec qusestio inter Juris Natura? doctores disceptari : 

 an hi pactis ouerosis aequalitas servanda sit, sive an is qui ultra veruin 

 rei pretium acceperit, tantumdem laeso restituere debeat, quantum plus 

 habeat. 



Grotius, Puffendorff, Wolff aliique affirmant, quia in hisce negotiis 

 paciscentes non donandi animum habeant, sed ideo contrahant, ut tan- 

 turn recipiant, quantum fuerit datum. Quorum tamen sententias minime 

 suffraganiiu 1 ; etenim , nemo jure perfecto impediri potest , quominus 

 rerum suarum pretium et valorem pro lubitu definiat; cuique rem suam 

 tanli, quanti lubet, aestimare licet; quod si jam uterque in pretium ab 

 altero rei suse statutum libere consenserit, de injustitia conquer! non 

 potest is qui minoris pretii rem pro sua recepit; volenti non fit injuria; 

 et, si iiua res alteru pretiosior vel sit, vel saltern ab aliis babeatur, ea 



(i) L. 8. Cod. de contr. vend. L. i4. Cod. dc rtsc. vend. L. 5. Cod. d obi. et act. 

 Art. u 84. Cod. civ. 



16 



