pro tali a paciscente habita non est. In contractu autem paciscentmm 

 tantum ratio est habenda. 



Denique sciri nequit, in quo consistat ilia inaequalitas. Ut enim laesio 

 determinetur, mutui rerum permutatarum valores inter se comparand! 

 sunt. Res autem permutafce nisi semper, certe plerumque di versa? 

 sunt naturae; si autem quandoque eadem genera et etedem qualitates in 

 contractum deducantur, hujusmodi permutalio potius yoluntariam de- 

 notat insaniam, quse jus non constituit. Jam vero qui fieri potest , 

 ut res diversae naturae inter se comparentur? Num ad mensuram com- 

 munem recurretur? Num quse inter duarum rerum mensuras communes 

 existit ratio, eadem est quse inter vera earum rerum pretia intercedat? 

 Talis proportio rarissime occurrit, quoniam prior ratio populorum con- 

 ventione, commercio et libidine, quae continue immutantur, statuta est, 

 posterior vero incognita latet, licet revera immuiabiliter existat. 



Ex quo principio sequitur, 1 verum pretium rerum relativum non 

 magis innotescere , si ad mensuram communem , quam si ad sestimationem 

 in contractu expressam habeatur recursus. 2 Eum qui se laesum dicat 

 semper liac exceptione repelli , laesionem non posse determinari (i). 



Nulla igitur laesio , quantumvis enormis , jus tribuit paciscenti laeso , 

 aut pacti rescindendi, aut id quod libere plus dedit, quam ratio postu- 

 lasset , ejusve aestimationem repetendi. Quisqtie quod pactis acquisivit , 

 libere possidet. 



Hanc autem libertatem leges tarn Romanes quam hodiernae in emtione- 

 venditione rei hnmobilis non immerito restrinxerunt , statuendo vencli- 

 torem qui ultra difinitam veri rei venditaa pretii partem laesus sit, posse 

 aut venditionis rescissionem aut certae pretii partis supplementum petere. 



Sunt tamen pervulgati Jcti , inter quos Tbomasius , qui hujusmodi 

 leges cerebrina quadam sequitate superstructas dicere non dubitaverint. 

 Quorum auctorum argumenta scnitari et discutere, res esset plane iriu- 

 tilis laboris, postquam Portalis, rnagni nominis orator, de hac materia 

 tanta facundia disseruit, totque ai-gumenlis, tarn ex. scientia juris et mo~ 



(i) Grot. Lib. 2. De J. B. et P. cap. 12. 8 et 12. Puff. J. N. el G. Lib. 5. cap. 3. 

 - Wolff. Pars. 4. J. N. 926. -- 



