C 34 ) 



mentatorum sapor : idem perditur, demto fermentescentibus per calcem , 

 per cineres ligni, per alia, acido. Videamus jam qua ratione fermenta- 

 tionem adjuvet acidum carbonicum. 



In medio fervore cvim motu , profertur ae'r carbonicus , totum liquidum 

 agitat, omnia miscet, secumque traliit superne musti particulas. Certe 

 vix" ut scribit Boerbaavius (1) major attritio excogitari potest ea, qu.ee 

 hie inter omnia corpuscula agitata rapidissime exercetur," et tanta 

 quidem est Lujus aeris vis, ut tenaci et spissa crusta, mustum obtegente, 

 non coerceatur, sed earn findat, dejiciat, strepituque sibi yiam paret. 

 Ita se insinuans in omnes liquornm particulas, ipsarum cohserentiam 

 debilitat et solvit; et vero omnia miscens suspensutn etiam fermentum 

 per omnem liquorem fert refertque. In quo actu pulchre adjuvatur ca- 

 lore , eo ipso tempore facto. At vero semel nato acido carbonico , labe- 

 factata est fermentescentium cohasrentia ; mutata est qua jungebantur 

 copularum ratio; longeque alia omni niodo sustentatur. Ita semel rupta 

 mortuorum animantium et plantarum cohserentia , solvuntur continue 

 magis ipsorum principia, simpliciora limit, et tandem sub vaporis et 

 multiplicis et varii aeris specie in auras dissipantur. Sed hse non unices 

 sunt aeris carbonici partes et vires. Aggrediuntur bae ipsum fermenta- 

 tionis germen et principium , idque ad agendum excitant, impellunt, pro- 

 movent , facta cum ipso copulatione. Nempe solvit acidum carbonicum , 

 atque in se suscipit fermentum idque facit ut in liquore fermentescente 

 suscipiatur. Nam vidimus aquam acido cai'bonico imbutam ferre gluten et 

 farina? etflorum cerevisiee , inque ea affuso carbonate potassa? alcalino nu- 

 beculas et flocculos inhaerei-e. Atqvie hoc experimentum docet, quomodo 

 Fourcroiius aliique intelligendi sint , qui gluten in aqua suscipi scribant : 

 nimirum in aqua , omni acre carbonico carente , non suscipi tur gluten (2). 

 Sed ita solvitur colia3rentia molecularum fermenti ipsiusque agendi ratio 

 mutatur. Est enim longe avidius oxygenii factum. Sed lubet rem ex- 

 perimento probare. 



Si mistursG glutinis et aceti affundatur carbonas potassae alcalinum , 



(1) L. 1. p. 179. 



(2) Vid. Dissert. Cannegieteri de farina et pane p. 38. 



