COMMENTATiO TIIEOLOGICA. 123 



tias meliorcs reddiderit; quantam hinc in mores 

 hominum informandos vim exscruerit et efiicacita- 

 tem; qut Protestantismus longe prae Catholicis- 

 mo, historid teste , valeat ; qui contra apud 

 genres , Christianae Religionis ignaras , onmia 

 eo valuerunt , ut per pravas , quas foverent , 

 sententias, bella levissimis de causis exorirentur 

 et maxima* atrocitate gererentur ; haec , inquam , si 

 uberius exponere exemplisque confirmare velim , 

 me justo longiorem fore praevidens , primam legem 

 mihi constitui, quam maxime brevitati consulere 

 et plura istiusmodi argumenta , expositu licet dig- 

 nissima, paucis tantum attingere. Secundo id 

 agam , ut a veritate non discedam , nee religionis 

 Christianae doctrinae tribuam , quae ei non sunt 

 tribuenda (i), nee emendationem in nimium au- 

 geam ; quiim vix quidqtiam majus Religioni Chris- 

 tianae detrimentum attulisse, magisve impedimento 

 fuisse, quominus adversarii ei assensum praebe- 

 rent , noverim , quam insulsas illas , caique sanae 

 mentis homini cachinnum excitantes , sive placito- 

 rum apologias, sive commodorum, ex Chrisdanis- 



mo 



(i) Notum qut magni nominis viri hlc non satis medium 

 tenuerint; T. 11 o the et Gibbon nominasse sufficiat; quorum 

 hie in egregio opere: Decline and fall of the Roman Empire , 

 Christianae religion! non justas et meritas laudes tribuit; ni- 

 mias ille in opere, cui titulus: DC invited en uitwerking van 

 het Christendom op de voruiug en den toestond der yotken van 

 urofa, belj. vers. 



