$ COMMENTATIO 



rationis sunt participes ac libertate gaudent morali- 

 Quisque, qui haec consideret , facile efficit, non 

 armortim vi , sed ratione decertandum esse in re- 

 bus , dc quibus lis est, et idcirco beilare non uni- 

 verse justum dici posse (i). Sic quispiam populus 

 certe injuste agit , qui ducitur injustis causis bel- 

 li gerundi , quippe qui armis petat illud , quod 

 suum non sit , ad haec motus , verbi gratia , 

 vindicra, praedae profunda cupidine, regionis auc- 

 toritatisque augendae atque amplificandae deside- 

 rio. Nee minus injuste agit ilia gens, quae, 

 quamvis prima decertandi ratione uti licet, con- 

 fugiat ad arma. Meum non est defendere quem- 

 cunque bellum gerentem, tantummodo Christia- 

 num , justis de causis bellantem. Hie profecto , 

 omnibus humani generis sociis amore conjunctus, 

 justitiam colit, nulli injuriam infert; itaque si 

 unquam Christiano bellum liceat , tantummodo 

 bellum gerere potest , quum extrinsecus vis , vel 

 icjuria, illata sit. 



Quaestio igitur proposita facile hac ratione defini- 

 tur: utrum,quum alia ; gens ab alia discrepet et hanc 



illam- 



(0 Conff. omnino Cic. , de OJfie. I. n. Grotius, $9 

 jure Belli AC pads, Lib. II. c. 22. . I >5 , 8- Briefe uber 

 den Kritg, Berlin 1778. p. I n. Ewald, Oerhg en Vrede^ 

 .vers. belg. 1814. p. 23, Inprimis vero Tzschirner, nier den 

 Krieg) Ein phihsophiicher Versuch.^ Leipzig 1815. p. 5 27, 

 et Draseke, v/Vr Lecrredtntn over den Krijg , vers. belg. 

 1820. p. 6 ;o. 



