162 C M M E N T A T I O 



instituta , quae pro varia hominum morata condi- 

 tione varia esse solent. 



Populos enim , apud quos religionis Christianae 

 doctrina viguit, meliores et humaniores factosesse, 

 inter oinnes constat. Quod quum arguraentum baud 

 pauci (i) docte et copiose in luce collocarint , 

 verbo hie tctigisse suffecerit. Morum ilia emenda- 

 ,iio cernitur in vita civili et domestica; in fide 

 conjugal! et liberorum disciplina, in Scholis, va- 

 riis institutis , quae hominum salutem spectant , in 

 sollertia, sedulitate, aliis. Humana sacrificia abo- 

 lita prorsus, poenae crudeliores abrogatae (2); 

 mutuae istae caedes continuae hodie ignorantur, 

 uti quoque servi catenati, cultores vincti , fos- 

 sores, alii bestiarum instar tractati; ne iiinu- 

 niera alia memorem. Quum olim varias propter 

 causas sensus moralis obstupesceret fere , et hinc 

 homines injusti, perfidi, saevi, luxuriosi; hodie 

 homines universe , licet vera Christiana animi pie- 

 tas in plerisqtie desideretur , dici possunt justio- 

 res, miriores , humaniores; et si qui contrariae 

 indolis occurrunt , non laudantur , sed ubivis vitu* 



pe- 



(i) Legg. J. Clarisse, Bewijs voor den Goddelijken oor- 

 sprong van list Euangelie nit den aard der Zsdeleer , pag. 

 147. sqq. Tyge Rot he, Tom. I. p. 378. sqq. Chateau- 

 fa riant, Schoonheden des Cfir. 9 T, II. p. 146 164. alii per- 

 multi. 



C) Cfr. De Rhoer, De effcttu Religionis Christianae in 

 Jurisprujtntiam Ro*annm, Diss II. pag.. 13 16. 



