THEOLOGICA. 31 



cendio atque caede contaminata reliquit, in ho- 

 mines saevit, agros devastat, urbes cremat ac de- 

 populatur , utri civitati opem afFeras , non du- 

 bium est. Illos innocentes non defendere ac tue- 

 ri , si possis nullisque aliis officiis impedia- 

 ris , minime convenit justitiae ac caritati. 

 En! hominem magnis ingenii dotibus praeditum , 

 omni autem malitiae deditum, qui rerutn po- 

 titus, tit primum sese suo populo extulerit, jam- 

 jam avidis adoritur alias gentes armis, populo- 

 rum religionem , mores , leges , instituta , gentium 

 foedera , literarum cultum mutat , corrumpit, 

 perfringit , perdit. Quum adhuc pace gaudeas , 

 attendas tamen, hanc molem, undique viribus 

 collectis , repente in patriam , uti flumen de rupe , 

 proruturam. Ne dubites igitur, quin has gentes 

 armis defendas , quibus tantum defendere possis in 

 istos hostes. Nam supra jam vidimus , Christiano 

 suam civitatem defendenti omnino licere, et rem 

 contrariam maxime ab officiis abhorrere. Alia re- 

 putes , quaeso. Omnino licet, uti supra vidimus , 

 illam civitatem sese in hostes istos armis defende- 

 re ; cui igitur si opem afFeras armatam , non tantum 

 innocentes prae injustis defendis , sed rem quoque pro- 

 moves haud illicitam. Itaque , nisi aliis officiis fungi 

 debeas , his infirmis deesse valde dedecet ; dees re- 

 vera,ut primum non arma capias; quodsi non agas, 

 dum possis, etrelinquis rem innocentium etfaveshos- 

 tium injustitiae ac improbati, saltern eadem ratio- 



ne 



