T H E O L O G I C A. 191 



sent. Etenim (quod inprimis animadvertatur) a Je- 

 su Christo inde nato gentes Europaeae saepissime , 

 ob causas sive politicas sive Ecclesiasticas , sive 

 alias, in tali reruni conditione versati sum, ut 

 bella non possent non geri. Medii aevi histo- 

 ria et gentium conditio , qualis fuit post scculum 

 decimum quintum , hoc aperte docent. 



Postquara lites politicae et ecclesiasticae sopitae 

 sunt, et singularum civitatum jura raagis definita 

 et confirmata , bella numero exstiterunt pandora. 

 Plures sunt regiones, quae per annorum seriem 

 placida pace fruitae sunt. Tempora, quae vivi- 

 mus, id maxime docent. Est enim talis Europae 

 hodiernae conditio, ut non tantum nonnulla regna 

 malis politicis consiliis ducantur, verum etiam ipsi 

 cives 5 ob religionis defectum et quandam princi- 

 piorum levitatem , novas res moliantur. In tali 

 rerum conditione apud veteres bella cum externa, 

 turn interna, certo certius numero fuissent infini- 

 ta. Jam omnes prudentiores , ne bella erumpant, 

 cavent, et si erumpant, bella, vix dici possum; 

 qui minor bellorum numerus , eo magis observari 

 meretnr, quo magis Principes et populi hodie 

 secum invicem agant , gentiumque plura et diversa 

 sim commoda. 



Uti bella externa numero hodie sunt paucio- 

 ra , ita quoque interna. Hoc nomine maxime 

 cernitur Cliristianae doctrinae pure receptae vis 

 et efTicacitas. In iis regionibus , ubi cives 



Chris- 



