j 9 4 COMMENT AT I O 



in univcrsum post reformationem, Quis non 



credat Carol urn Quintum , Philippum sectmdum , 



Ludovicum decimum quartum , Carolum duodeci- 



mum , bellandi et expugnandi studio flagrantes et 



ingenti valentes potentia , Alexandri et Gengiskani 



instar , orbi terrarum expugnando animum appli- 



cituros et levissimas causas arrepturos fuisse , qui- 



bus genio suo indulgerent, nisi justi et aequi no* 



tiones liominum animos imbuissent 9 nee levi nee 



injusta de causa bellum suscipi oportere populi 



clamassent. Turn demum , si quis, ut Napoleon, 



parum , quid justum et aequum sit , curans , genti 



se praefectum videt, quae, onmi spretd verd re- 



ligione , animi levitati indulget , multaque suo pro- 



posito faventia conspicit ; turn demum , inquam , 



quis eo audaciae procedet, ut levi vel nulla de 



causa alios debellandi studio duci audeat , quo olim 



omnes , modo tempora consiliis suis apta esse 



viderent. Quam longo b?c post se intervallo populi 



recentiores antiquiores relinquunt! Non metnora- 



bo Cut dicta exemplis probem) populos Noma- 



dicos , qui ob ereptos sibi porcos , camelos , pu- 



teos, prata vel privatam injuriam sibi illatam to- 



tam tribum arniare et horribiliter saevire solebant; 



non Orientaliinn Despotas , qualem Xersem eique 



plures similes novimus, qui nulJa fere de causa, 



vel certe ficta, omnes alios innocuos aggredieban- 



tur; nee Gaulos, qui, quod tres juvenes temere 



imperil mandata transiissent , furore incitati, omnia 



vas- 



