THEOLOGICA. 45 



t u 1 1 i a n i loco , ne alia monumenta afieram , pater, 

 a Christianis bell urn eo tempore quoque prop- 

 terea hnprobatum fnisse , quod , qui militiam face- 

 rent, Deorum cultoribus misceri, et ad quosdam 

 Gentium ritus e militari disciplinae lege observandos 

 cogi soliti fuerunt (i). Inter plures morum magis- 

 tros , primis post C. N. saeculis , dominata fuit semen- 

 tia omnis militiae recusandae, Quo facto accidit, ut , 

 qui , railitiam secuti, hostes necassent , nonnunquam 

 difficile poenitentiis satisfacere potuerint (a}. Quam- 

 vis autem deinde, ut primum civitas et ecclesia 

 arctiore vinculo conjtmctae sint,et religio Christia- 

 na publici facta juris, magis magisque odium in 

 bellum decreverit (3); nonnulli tamen severiores 

 docuerunt mores. Lactantius, cur autem, 

 ,, ait , belligeret , in cujus animo pax cum homini- 

 bus perpetua versetur ? Morietur potius Justus 

 quam occidet. Sapientissimus est, qui mavult 



\ 



(1) Vid. Tert. di Idol. c. 19. et de Cor. mil. c, n. cf. E u- 



sebius, in vita Const. I. 54. S ozom enus , //. E. V. 17. 

 G rot i us, inann. ad Matth. V. 40. p. 197. Ty ge R othe,V- 

 vloed en uitwcrking van het Christendom (versio a S. v d. H o c k, 

 edit. Trajecti apud W. van Yzerworst, 180:.") II. p. 252. 

 Tzschirner, uler d. K. y p. 24. Idcirco Judaei belJum 

 yitarunt; Joseph., Ant. Jud. XIV. 10, 12. 13. XVIU. 3,5. 



(2) Vidd. Cone. Tolet. XVI. c. 4. Ancyr. c. 22, 23. 

 Basil ii />/>. Can. XLIII. 56, 57., quae loca citavit Sta*tid- 

 1 in, 1.1. II. p. 427. 



(3)Cf. S Uud,in,M.n.p. : -.=. 



