T H E O L O G I C A. 207 



gerendo sententiarum emcndationem cerni nihilo* 

 jninus constabit, modo probari possit, cos, quae 

 violenta peragunt, non gaudio ductos et volup. 

 tate, verum necessitate magis coactos et invites' 

 eadem agere. Quae res erit extra dubium, si et 

 in ipso bello hujus rei prostant indicia et maxi- 

 me quidem si , ubi alterutra pars arma deposue- 

 rit, nee caedere vel vi agere amplius opus sit, 

 victores victis parcant, lenes et mites sese iis 

 exhibeant, non vastent, non extra necessitatem 

 rapiant , non caedant , nee violent ; quae omnia si 

 hodie locum habeant, hominum de bello gerundo 

 sententias magnopere emendatas esse apparebit, 

 quum olim vulgo contrarium locum obtineret. 



Ex his praemonitis colligitur, qualis hominum 

 de bello gerundo sententiarum emendatio speran- 

 da sit. In veterum et hodiernorum populorum 

 bellandi ratione delineandd id agemus, ut simul 

 appareat, quibus sententiis imbuti singulaagerent. 

 Nemo non , qui veterum Historicorum scripta le- 

 gerit et ab iis, quae veterum fuerit belligerun- 

 di ratio, didicerit, probe novit, qul veteres vin- 

 dictae studio ducti , furore et odio flagrantcs , 

 non nisi caedem et cruorem spirantes , prae- 

 datorum instar in possessiones publicas et privatas 

 pro lubitu grassarentur , agros , domos , urbes , fa- 

 na depopularentur , sacris illuderent , in quemvis 

 gaudio quodam saevirent, nullum non trucidarent. 

 Tales sese non tanttim praestabant, dum armis 



con- 



