222 C O M M E N T A T I O 



et bella ob religionem Christianam, eaque ingenti 

 crudelitate gesta , provocare solent , quin eo audaciae 

 procedere, ut , melius cum genere humano actum 

 fuisse, si homines hanc nunquam cognitam habuis- 

 sent, clamitare audeant (i)! vix (sic argumentan- 

 tur) religio Christiana per aliquot secula exstite- 

 rat, quin lites et bella interna omni sua vi exo- 

 rirentur; Episcopi suos singuli iriflammabant et 

 omni crudelitate in se invicem saeviebant (2); 

 probet id seditio a Damaso et Urficino commo- 

 ta (3) ; ut ex mille exemplis unum afFeratur. 

 Mox Primarius Romae Episcopus, quum omnia 

 paene subegisset , fulmine Vaticano caedem , sedi- 

 tionem , turbas concitavit ! Non tantum Ecclesiae 

 ministri bella excitarunt, ut imperium Ecclesiasti* 

 cum stabilirent ; sed et ipsi principes ob religio- 

 nem Christianam innumera bella gesserunt: Ca- 

 rolus Magnus uno die quatuor Saxonum millia, 

 quia baptizari nollent, trucidari jussit ! Quis igno- 

 rat Ottonis in Danos agendi rationem, Equitum 



Teu- 



(i) Haec calumnia in baud paucis Deistarum scriptis occur- 

 rit. Cfrr. praeter alios, liber iste turpissimus , cui ticulus est: 

 1st cs im achtzehnten Jahrhundertt zu fru'h , sick zur Ver- 

 riutfft- religion zu bekehrsu; et Paalzow, in Geschichte 

 Her religiose Grausatnkeiten , Mainz. 1800. 



(.2) Cfr. Venema, Histor. Ecclet. , Tom. IV. pag. 264. 

 5- '47. 



(3) Amraianus Marcellinus, XXVII. B. Bouwer, 

 der Pausetty Tom. I. png. 96.1 c7o, 



