66 COMMENTATIO 



runt. Itaet OrigenesetTertullianus non 

 semper eandem secuti sunt sententiam (i). 



IV. Nonnulli propterea bellum detestati sunt, 

 quod militaribus officiis quidam gentilium ritus 

 conjunct! erant. Ita c per gentium Deos , Jovem 5 

 Martem, jurare cogebantur milites ("2). 



V. E nonnullorum patrum sententiis ac dictis , 

 tantum hujus illiusve Christian! , minime univer- 

 sae ecclesiae sententia derivari potest. Contra vero 



VI. testimonia exstant , e quibus ne crimes 

 quidem Christianos bellum iuiprobasse luculenter 

 patet. Clemens Alexandrinus (3) et 

 Scrip tor Constitutionum 9 quae Clement is 

 Romani nomen prae se ferunt (4), neque a sup 

 plicio capitali , neque a bello abhorruerunt. 

 Milites antiquitus a sacri lavacri ritu minime ar- 

 cebantur (5), neque ex ecclesia ejiciebantur (6). 

 Constat , imperatore Marco Aurelio, Christia- 

 nos militasse. Nisi quidam Christiani hoc tempore 

 (a. 174.) munerc militari functi fuissent, turn pro- 

 fecto Tertullianus et Eusebius ne ullam 

 quidem fidem habuissent iis , quae de copia fulmi- 



na- 



(i) Cf. f. 9. de horum patrum sententiis. 

 (a) . 9. med. 



(3) Lib. VII. c. 3. Liber forsitan ad saec. HI. finem re- 

 ferendus est. Cf. Gieseler, K. Gesch. I. p. 2 8<5. nota c. 



(4) Cf. Ille in Paettag. lib. II. c. 2. 



(5) Vid. e. g. Constit. Apost. V11I. c. 32. 



(6) Cf. Act a Apostoh X. 2, se qq. 



