76 COMMENTATIO 



definiri debent et omnes ad istos limites redigu Pro* 

 fecto hoc jaequilibrium constituere minus difficile 

 foret , quam illud ad mundi finem conservare. Non 

 omnes gentes per totum >orbem quacunque in re 

 eosdem progressus facient ; ita vires gentium continuo 

 aut prosperis crescent , aut adversis decrescent , nee 

 minus apud omnes populos mentis animique cul- 

 tus eosdem faciet gradus , apud hunc altiores , apud 

 ilium fere nullos. Ne rursus igitur perpetuo aequili- 

 brium solvatur , necessaria suntvaria consilia politica , 

 turn artes , cum arma , quam necessitatem jam justo plus 

 nos usudocemurhodierno. Plurium sane gentium fo- 

 ret tristissima sors , ut primum talis civitatum ratio 

 adessetper totam orbem. Forte deniquepacem ae- 

 ternam exspectes a morali gentium conditione eaque 

 emendata. Verum ad meliorem morum doctrinae 

 cognitionem paucissima humani generis pars adhuc 

 pervenit , et, quamvis pauci, quod justum , quod 

 verum est, cognoscant 9 minime tamen illud vene- 

 rantur , et , amore ducti , nihil huic contrarium agunt. 

 Plurimi, et principes , et cives , quamvis nomen 

 Christo dederint, minime Christianam religionem 

 tanquam agendi normam quacunque in re secuti 

 sunt. Enimvero, non tanturn hujus illiusve civita 

 tis , sed omnium civitatum principes ; non tantura 

 haec illave gens, sed omnes gentes, meliorem sen- 

 tiendi, volendi , agendi rationem induere debent , ut 

 morali vi pax ilia oriatur. Profecto igitur ad illam 

 constituendam illud justum , quod a caritate est 



CO- 



