8a C M M E N T A T I O 



nes dispersi sunt. Romani armis totum fere orbem 

 terrarum subegerunt uni imperio. Hinc terra os- 

 trae religion! accipiendae exstitit aptior. 



Per mediam Asiatn variae erraverant genres. Hae in 

 sese invicem arm.a ceperunt ; aliae alias dispulerunt. 

 Ita plures sensim in Europam profectae , quae rursus 

 bella gesserunt. Providentiam autem agnoscamus 

 divinam sapientiamque in hac rerum confusione. 

 Bellis maxime Deus sua exsecutus est consilia, ut 

 homo , ubivis vivendo aptus , fere ubivis adsit. 

 Hac item ratione Europa hominibus est imple- 

 ta , qui terrain colunt , et vitae aurd ac felicitate 

 vescuntur. Illo tempore e bellis, cum cultiori- 

 bus populis gessis, hae ferae gentes artes 9 disci- 

 plinas , religionem eamque Christianam acceperunt. 

 Bella maxime valuerunt, ut. homines magis magis- 

 que sese in civitates copulati sint , ab hostibus sese 

 defensuri. Sensim et aliis quoque , et hac oppor- 

 tunitate , constitutae sunt civitates , ac populi ipsi 

 consueverunt legibus obtemperare. 



Sic Hispani in nostros proavos implacabile susce- 

 perant odium , crudeliter eos oppresserant 9 et atro- 

 cia quaeque facinora perpetraverant. Hinc bellum 

 exstitit , quod dimidio seculo longius gessum est. 

 /tetaw iniquam saepius experti sunt fcrtunam. Tan- 

 dem vero religionis libertatem adepti sunt; civitas 

 nostra stabilita est ac nostraepatriae felicitas. Hispa- 

 nortim autem vires fractae ; iisque potestas est dem- 

 ta , Batavos, aliosque longius adeo crudeliter vexandi. 



Quod- 



