THEOLOGICA. 95 



Tcstcs nobis sunt ludi , quanta voluptatc humanum 

 sanguincm viderint effusum. Interfecturi alii aliis jus- 

 si sunt objici , et victor in aliam dctineri caedem(i). 

 Istis spectaculis cruentis non tantum mares de- 

 lectati sunt, seel et , exuta sexus sui mansuetudine, 

 foeminac (2). Gladiatores, qui in pugnam pro- 

 dibant , nihil habebant , quo tegerentur; con- 

 tra vero ictibus toto corpora expositi. Iminane 

 novimus Caligulac dictum, qui turtrce excla- 

 mavit. Utinam populus Romanus imam haberet 

 cervicem ! " (3) ; qui vitam hominum tarn parvi 

 fecit, ut iste, cum pecudes ad saginam ferarum, 

 quae ludis praeparandae erant , carius constarent , 

 plurimos ex noxiis hominibus, laniandos feris , an- 

 notaverit ipsc (4). Sed ad ludos ipsos rcdeo. 

 Frustra quaeras alterum Claudium, undeviginti 

 millia hominum armantem , qui ad populum delec- 

 tandum ejus jussu in praelio navali occubuerint 

 clamantes : Ave , imperator , morituri te salu- 



tent (5). Et ipse Titus, qui decus ac dcliciac 



, 



(i) Cf. Seneca, Epist. 7. Religio Christiana ludos ex- 

 stinxit ghdiatorios cf. Gieseler, K. G. I. p. 607. 



(a) Vid. Cic- pro Sexto , c. 59. 



(3) Cf. Becker, 1.1. VIII. p. 27. Profecto haec spectacula 

 saeviora fuerunt ludis, qui medio aevo ab equitibus acti sunt. 

 Hi scilicet in torneamemis nonnisi cataphracti (xarciCppccxToi'), 

 qui dicuntur , prodierunt, et rarissime ad mortem usque pugnarunt. 



(4- Vid. Sue ton. in Calig. c. 27, 30. 



(5) Vidd. Tacit, Ann. XX11. c. 56, 5?. Dio Cass. IX. 

 673 Suet., in Ner. c. 37. 



