THEOLOGICA. 227 



turn esset, nisi Christianismus , qualisc unique file- 

 rit, viguisset! -Nisi ipsd illft degeneratd. religionis 

 Christianae formd efFectum esset, ut populi illi 

 rudes et barbari agricultural!) , vitam civilem , ci- 

 vitatis formam , justis et aeqtiis legibus tempera- 

 tarn , amare didicisscnt ! Haec ipsa religionis forma 

 eximie valuit ad hominum de bello gerundo sen- 

 tentias emendandas. Hac Hierarchia per totam 

 Europam septentrionalem et occidentalem bencfi- 

 cam suam vim exseruit ; Anarchiam amovit; Feu- 

 dales sibi invicem hostili animi oppositos con- 

 junxit; quoquoversum Episcopos et monachos 

 emisit , qtii reliquis humanitate praecellentes unum 

 Deum, unum Christum, unam familiam genus hu- 

 manum esse docerent , et ad coelestia oculos fi- 

 gerent; qui, dum Feudales nil nisi bellum ave- 

 bant, de animi pietate loquerentur , in iis jtisti et 

 aequi sensum excitarent, homines a seditionibus 

 amoverent, saevitiam reprimerent. Qui (Benedic 

 tinos nominassc sufliciat) artium et literarum stu- 

 dium commendarent et promoverent ; qui , nc 

 plura aiferamus, in res politicas maxime valerent, 

 et ut in Synodis, ita in concionibus res poiici- 

 cas cum religione conjungerent. 



Religio Christiana quantum ad hominum de bel- 

 lo gerundo sententias emendandas hoc aevo value- 

 rit, testcntur Gothi, Hunnis eodem fere tempore 

 Italiam infestantibus comparati. Illi religionis 

 Christianae ductrinam edocti tales occurrunr , in 

 P 2 qui- 



