THEOLOGICA. 151 



pro virtute duxerunt. Non autem ad talia provo- 

 co exempla; imprimis rem efTiccre possumus, cum 

 genres , quae , sacris reformatis, sibi invicem arma 

 intiilerunt , considerenuis. 



Hispanos inter ct tiatavos, quantum discrimen! 

 Illi pro superstitione, pro injuriis , pro opum impe- 

 riique cupidine dimicarunt; hi vero, pro religionc 

 ipsa , pro animorum libcrtate , pro vita, pro pa- 

 tria. Apud istos valuit rdigio vitiis sordibusque 

 contaminata , inquinata; apud lios relgio purior, 

 sincerior. Istis comitcs fucrunt perfidia , proter- 

 vitas , improbitas, crudclitas; his vero prudentia , 

 modestia , pietas , humanitas (i). 



Bellum , per triginta annos in German/a gestum , 

 testimonia praebuit certissima. Tilly omnium 

 maxiine morum inhumanitate ac crudelitate in fa mis 

 fuit. Ipse in regionibus Imperatoris vi et arm is 

 coegit incolas , ut pccuniac obsoniorumqtie copiam 

 sibi confcrrent ; cj usque milites ubiquepraedati sunt 

 devastarunt , trucidarunt : quare a Ferdinando 

 II. petierunt incolac , ut has va^antes copias re- 

 vocaret ; sed frustra conquest! sunt Ita ad Visur* 

 gi ripas (an. 1625) ubivis caedes ac incendia fac- 

 ta sunt (2). Et quac, Magdcnburgd capta, per- 



0) Cf. omnlno T. P. Tresling, in disquisitionc hitto 

 rifa de frudentia Guiliclmi 1. QVid. Ann. Acad 

 a. 18^91830) p. 17 9 33, et alibi. 



(a) Cf. Bckker, XII. p. 248, ssi 



