164 C O M M E N T A T I O 



parare commoda studebant , et O x e n s t i e r n a , licet 

 Gustavus bellum ad libertatem vindicandam ges- 

 sisset , damnum , Sueciae regno allatum, justo plus 

 compensare volebat. Ob eandera rem (a. 1673.) dn- 

 gliat rex cum prdinibus Hollandiae inire pacem re- 

 cusavit, quamvis ab his hac de re monitus, ut 

 sanguini parceretur humano (i). Quid morata est 

 pax Ultrajcctina ? Num legati Bataviae et rnaxime 

 Austriae idcirco Angtts obstiterunt , quod sibi ma- 

 jora colligere commoda sperarunt (2)? Enimvero 

 populi, qui puriorem amplexi sunt religionem , 

 raro, ne dicam nunquam, tamdiu bella gessertmt, 

 donee hie aliusve populus in servitutem deductus 

 ant deletus sit. Ista vel maxime gesta sunt a 

 gentibus , quae in errores delapsae erant majores. 

 Ista Equites Teutonics egertint in Borussios, His- 

 pani in Americanos. 



Haec dicta sufficiant. Cuivis secum reputanti, 

 quae hac paragrapho diximus , satis patebit , gen- 

 tes , nee non principes , de belli finiendi tempore 

 melioribus esse imbutos sententiis (3). 



(1) Cf. Brandt, 1. I. p. 851 



(2) Cf. Becker, XIV. p. 150, 153. 158, 159- 



(3) Cf. Robertson, II. p. i, 176, 178. 



S* 



