THEOLOGICA. a? 



exspectavisset , quam ut etiam Phoenician!, ju- 

 daeam et Lybiam sibi subjiceretV Punica bella 

 nonne ex ipsa Romanorum et Canhaginiensium 

 ingenio et utriusque populi ratione provider! 

 poterant ? quid aliter judicandum de bellis , 

 quae, ut regnum undique tutum esset, gesse* 

 runt varii populi ? Quid de bellis , quae pro 

 sociis, quibuscum adjuvandi aut defendendi cau- 

 sa foedera icta sunt , inprimis Romani , bellarunt ? 

 Non poterant non existere bella Germaniae po- 

 pulos inter et Romanos ; itidem expeditiones , quas 

 milites cruce signati Orientem versus susceperunt. 

 Nonne idem exspectandum de populis , qui etiani- 

 num servili jugo preinuntnr (i)? 



Haec similiaque bella qui evitari velit, Numini 

 supremo, qui sapientia 1 summit mundum gubernat, 

 praescribat oportet , ut populorum naturam, indo- 

 lem , ingenium , humanitatis progressus commu- 

 ter , nee patiatur , ut populi tales evadant, a qui- 

 bus bella vix aut ne vix quidem amoveri possint. 



Hanc quoque, qui Ethicen omnibus populis 

 praescribere cupiat , populorum indolem et ratio- 

 nes attendat necesse est; et licet hac populorum 

 contemplatione non eo ducatur, ut bella talia sem- 

 per justa et necessaria pronunciet, ex ea tamen 

 discat, bellum tale in rerum humanarum condi- 



tio- 



(0 Lcgacur hlc Tzschirncr, I. I. qui pluribus hoc expli- 

 cult. 



