62 COMMENTATIO 



et saluti , tueatur et defendat , aliis haec omnia 

 injuste aggredientibus , unde tota externa et inter- 

 na, quae dicitur, vita pendet? Aut, si alios 

 populos cogat, ne pacta foederave sancita vio- 

 lent, ne jura laedant, possessiones eripiant, suos 

 vita 4 privent, ne principis domum, quam magni 

 ducit , dignitate spolient ; quum homini dignius ni- 

 hil excogitari queat , quam , servitute exemtd , fe- 

 licitatem , ed, qui lubet, ratione, efficere, et 

 coelestem beatitatem in patria quaerere ? Vel si 

 alios debellet , ne artium et literarum progressus , 

 omniumque, quae populum excolunt et ad humani- 

 tatem ducunt , quibus animali , ratione praedito , nil 

 convenientius excogitari potest, impediant et ar- 

 ceant? Quisdenique culpaverit populum, qui, dum 

 ipse pacis commodis fruatur , arma accingit , qui- 

 bus aliorum populorum, aliis injuste omnia cara 

 aggressis resistendis imparium, jura tueatur, hos- 

 tium perversam ambitionem coerceat, lubidini sese 

 opponat, dominandi studium castiget, aliorum mi- 

 seriis finem imponat C 1 )^ 



Sane populi , tali consilio juremeritoque aliis bel- 

 lum inferentes , nequaqum contra Ethic es Christianae 



doc* 



(i) Neque t-amenhis dictis probamus turpissimum morem mi- 

 lites in aliorum populorum usum, nulia jubente necessitate, 

 verulendi;qui perversus mos, Despotismo proprius, non potest 

 non semcl aliquando ipsi patriae cladem afferre. Cfr. J. L. 

 Ewald, over Staatsomwentelingcn , derzelver Irotinen en be- 

 koudmiddclen % p. 1^4. sqq. 



