66 COMMENTATIO 



me (Essenis fortasse exceptis), ante introductam 

 religionem Christianam , usquam legere , homines 

 fuisse, qui contrariam foverent opinionem. Jesum 

 Christum nonnulli , nescio quam perversam inter* 

 pretationem secuti, huic naturae legi obsequi ve 

 tuisse opinati sunt. Quod equidem non auguror, 

 nee facile credo. Quum vero tota quaestio, num 

 homini Christiano bellum gerere liceat nee ne , inde 

 maxime pendeat ? num Ethices Christianae doc- 

 trina homini vim vi repellere concedat (i), accu* 

 ratius nob is hoc argnmentuin tractandum incum- 

 bit ; quare , quid hac de re doceat , breviter 

 videamus. 



Quum vita sit pretiosum illud donum divinum , quo 

 servato omnia praestare valemus , quae Creatoris ho 

 nori promovendo inservire possum, morales nostras 

 facultates explicare , nostrae aliorumque saluti pro- 

 spicere discimus, et id agere, tit aliquando bene 



mo- 



tae erant , sanguinis viadicta apud populos rudiores et etiam- 

 num apud Arabes locum obtinet. Nullam legem tarn uni- 

 versalem esse, pluribus probavit Hezel, Schriftforseher , Th. 

 I. p. 151. sqq. i^em Is el in, Gvschiedenis der Menschheid, 

 Hie IJoek Vie Hoofdst. Fuic haec lex quoque apud Jsraelitas. 

 De Arabibus vide librum docte, accurate et eleganter conscrip- 

 tum a D'Arvieux, cui titulus: Reize naar de Jegerptaatx 

 van den grooten Emir, p. 207. ibique Kuipersii an- 

 notat. 



(i) Qui bellum gerere ex Ethices Chr. doctrina haud licitura 

 cxistimant, quaevis pati notum est. 



