78 COMMENTATIO 



Haec (ne alias causas memorem) qui secum re* 

 putet , et mentem scriptorum , qui tribus seculis 

 prioribus vixerunt, perspiciat, facile intelliget, 

 qui plures arma capere sibi baud licitum puta- 

 rint. 



Attendamus jam ad tempora, qtiibus Mystic! , 

 Quaked (i) et Mennonitae exstiterunt. His tempo- 

 ribus in spinosis (2) maxime quaestionibus solven- 

 dis homines occupati erant , omnis fere pietas , om- 

 ne inoralitatis studium interierat. Jam vero Historia 

 Ecclesiae Christianae ab incunubulis inde docet 

 in tali rerum conditione , homintim desideriis baud 

 satisfied , et ubi ab una parte imice spinosis 

 quaestionibus solvendis operam dant, ab altera 

 parte homines in pietismum et mysticismum pro- 

 labi. Hand minim adeo cuiquam videri potest, 

 si his temporibus plures exstiterint , qui Antiquio- 



rum 



non cessations sed abolitione belhrum, clausae Jani gemi- 

 ,, neie portae , exstirpatis Icllorum radicibus , non repreisis, 

 Census tile primus et maximus fuit , cum in hoc unum Cae- 

 saris nomon universa maguartim gentium creatura jurarit , 

 ,, simulque per communionem census unius societatis effec- 

 tn est." Item Cap. 3. Hanc fabulam, multis rerum Chr. scrip- 

 torihus propagatam, falsam esse demonstravit Joan. Masfon, 

 Jani templum Christo nascente reseratum , seu , tractatus 

 chronologico- historical, vulgnrem refellens opinionem existi- 

 mantium , pacem toto terrarnm orbe sub tempus Servatorit 

 nostri natale stabilitam fuisse , Roterod. 1700. 

 (0 Broes, Engelsche Kerk , Tom. I. p, 234* 

 (a) Idem over de vereoniging der Pr0fe//rtf*,pag.i9. sqq. 



