18 C. BEVING RESPONSIO 



Virtus una est; idem enim finis, eadera praecepta manent; qui unam habet, 

 omnibus gaudet. Attamen licet una sit, perspicuitatis gratia in quatuor dividi 

 potest : prudentiam , quae praecipit quid faciendum , quid non faciendum ; 

 temperantiam , intelligentiam expetendorum , fugiendorum : fortitudinem , quae 

 docet , quae sint timenda el non timenda 5 justitiam denique scientiam suum cuique 

 tribuendi (i). 



Hae animi facultates conspicuas fiunt in omni hominis sentiendi et agendi 

 ratione. Hominum actiones ex se ipsis sunt spectandae ; vitia et ea quae a vir- 

 tute , susceptione prima , non perfectione , turpia vel recta judicanda (2). 



Virtuti oppositum est vitium , ita ut intermedium non relinquatur 5 nam vel 

 honestum vel turpem esse oportet. Itaque virtutes et vitia nou crescunt , sed 

 tamen quasi dilatari , hominesque in virtute et vitio proficere possunt. Ut vir- 

 tutes pares sunt , ita et vitia paria esse oportet (3). 



Omni virtute praedilum , nullo animi morbo neque vitio laborantem , sapientem 

 vocaverunt Stoici. Sapiens semper bene sentit , recte agit , nunquam fallitur 

 nee labitur ; nullo in negotio impedimenti quid ei obstat , sed omuia eum 

 juvant } ipse solus beatus , solus dives 5 omni bono fruitur , nullo uiiquam dolore 

 cruciatur aut leviter tantum afficitur. Sapiens est divinus, solus rex. Ipsi exitus 

 e vita multis viis patet , cujus vinculis saepe cum ratione sese liberare potest 5 

 nee tantum potest : deciscat a vita , cum sit beatissirnus , si id opportune facere 

 possit (4). 



Pliilosophiam moralem concludit doctrina de officiis :homo simulatque nalus 

 est, ipse sibi conciliatur et commendatur a natura ad se conservandum et ab 

 interitu alienatur. Hasc prima adpetitio ubi consecuta est id quod quasrebat, 

 accedit voluptas. Primum igitur officium est , ut se conserve! homo in naturae 

 statu , deinceps ut ea teneat , quae secundum naturam sunt , pellatque con- 

 traria (5). 



(1) Stob. Eclog. Ethic, p. II. p. no Cic. fin. 3, 8. 



(2) Stob. 1. 1. p. no et 188. 



(3) Cic. fin. 3 , 21. 4 j 6. Paradox. 2 , i . 



(4) Cic. fin. 3, 18. pro Muraen. 29. Stob, 1. 1. p. 196. 198. 200220. 23o. 



(5) Cic. fin. 3,5, 6. 



