AD QUEST. PHILOSOPHi HIST. 6l 



In reliquis non solum sensum religionum popularium tuebantur, sed et 

 singulas opiniones , supcrstitioues ; quas lameu ita explicabant et verlebant , ut 

 novum acciperent sensum rationabilem et moralem. 



Igitur polylheismum docuerunt pantheura (ut verbis hisce utar barbaris) } 

 nempe , deura esse animam mundi , omnia penetranlem , quam tamen in infinita 

 immiiia , illius qualitates diversas et manifestationes , diviserunt. Omnes itaque 

 rctiuuerunt fabulas gentium et locorum , quod amplius est, antiquas et oblitas 

 revocaverunt , proposuerunt. 



Sed haec quo modo cum praeclarae Stoicorum Ethices imagine consentiunt ? 

 Stoici non crant novitatis studios! , sed inulto potius antiquitatis ; sapientiae , 

 <[uam liodie lumieres vocaut, oppugnatores. Antiqua tempora solum ingenia 

 ferunt antiqua , rudia sed iucorrupta , tristia sed fortia , et ea , quae requirebat 

 disciplina morum Stoica. In rationis humanx leges philosophi Graeciae cele- 

 berrimi eo , quo hominibus liceret , usque indagaverant , et tamen illine ad 

 summum philosophise finem pervenerant, castigandos et in integrum restituendos 

 gentium mores ? Lex rationis humanae gentes non retinuerat; movendus igitur 

 timor Numinis divini , homines arctius huic devincendi , propius ad id reducendi , 

 ut ad pairem spes suas et vitam oblegarent ; latins in dies grassanli impietati 

 resistcreut. 



Accedit alia causa singularis. Pietas erga Deos antiquarum gentium et eximie 

 Romanorum coalita crat cum pietate erga rempublicam } Dii et respublica apud 

 eos unum idemque $ mors pro salute reipublicae erat sacriticium Diis oblatum. 

 Cum igitur Stoici antiquum civitatum statum , libcrtatem revocare summis ni- 

 terentur viribus , necessario ea circumspiciebant , quibus gentium studia exci 

 tarentur et retinerentur ; inter haec primum obtinebant locum religiones avitaa. 

 Quantum adhuc csset rcligionis ad rempublicam momentum oplime per 

 spexerant impcratorias potestatis conditores. Nunc enim erat quaestio summa 

 principcs in loco reipublicae pbncndi ^ principes iis devinciendi, quibus 

 reipublicae liberac devincli erant. Itaque summas religionis dignitates omnes 

 usurparunl ^ hide religiones , caerimoniasque in omui libertatis publicae exer 

 citio exceperunt principum nomiua divina, et dedecorum generis humani apo- 

 theoses. Doctrina igitur religiosa Stoici assequi studebant propositum morale 

 et politicum. Sed ab ulroque longe aberraverunt. Politicas eorum spes fefellit 



