AD QUJEST. PH1LOSOPH. HIST. 63 



In iis , qua: supra adumbravimus , temporibus homines neccssario ad duas 

 diversas defcrebantur opiniones de numine divino . perindc ac de vitae recte 

 inslituendae ralione. Pars in atrocissimis calamitatibus Deorum videntes iram , 

 ad hanc placandam omnia circumspiciebaiit instrumenta , ct ad corum volun- 

 tatera cognosccndam omnes , tcrribiles aeque ac ridiculas araplcclabantur supers- 

 liliones; alii de religiosis inslitutis , inio de religione ipsa ct de Numine divino 

 res humanas providenter curante dubitabant. Illorum antistites fuerunt Stoici, 

 liorum Epicurei. 



Sed et II.TC doctrina apud Romanos alium acccpit sensum quam apud Graecos. 

 Demonstravisse me arbitror Epicurum Numinis divini existentiam non negasse. 

 Enimvero Romanis religio unice in republica erat ; republica autein eversa 

 simul tollebatur religio. Grascis autein erat et in naturae divinis spectaculis et 

 iu excellentis artis operibus ; ideoque et erepta civitaium liberlate et in extremis 

 malis remanebat sensus divinitatis. Exquisite enim in nalura et arte vivebant ; 

 eo ipso inter omnes orbis icrrurum gentcs excellences quod illas harmonice et 

 perlecte conjunxerint. Graeci educatione non singulorum bominum , sed totarum 

 gentium , prascipue spiritu , qui e scholis philosophorum ad hasce per plura per- 

 in.in.isci.il saccula , parali magis erant ad rideiidas et exuendas superstitiones . 

 nee 1. 1 men ideo diviuatis exucbant opinionem (i). 



Uomani autem rudcs feroccsque statim ad ultimas cujusque doctrinae deve- 

 niebant sequclas , ct superslitiones ct a theism nm ; quotidianaque neiandarum sub 

 imperatoribus rcrum cxperieulia utrasque eadem ampleclahanlur violenlia. Sicuti 

 in inoribus iuauditam liominibus impudentiam in luce posuerunt , et super hu- 

 inanum modum scveritatem ut coustauliam , ila et in rcligioue turpissimis sub- 

 jecti cranl superstiiionibus vel nelando Atheismo. Sine modo semper in oppositis 

 extremis versamur. 



Gra3ci soli Etbicam Epicuri doctrinam moderate , sicut erat , intellexerunt 

 et exercuerunt } Romani earn ad horrendam detraxerunt morum labem. Ita et 

 rjus doctrinam religionis. 



Superstilioues vulgatas et louga sacratas religione evertere fuit propositum 

 Epicuro . et hunc ad linein consequent! egit ratione. Placitum : rd 



(i) Ipse Epicurus librum scripsit dc sanctitaU-. Cic. Nat. D. i ., 122. 



