1 6 P.-J. LEMOISE RESPONSIO 



elucet , quod spectatur in virtute , vitamque bonorum exornat. Honestatis verse 

 paries sunt , sapientia , justitia , fortitude , decori vero proprium munus illas 

 omnes ornare ac manifestare. Decorum quidem ab honesto separari nequit, ita 

 tamen ut antegressa sit honestas , ex quo conficitur , ut decorum honesti non- 

 nisi simulacrum ac speculum quoddam esse videatur. Sed jam ad Ciceronem 

 redeamus. Est autem , inquit ille , decori descriptio duplex. Nam et generate 

 quoddam decorum intelligimus , quod in omni lionestate versatur et aliud huic 

 subjectum, quod pertinet ad singulas partes honestatis. Atque illud superius 

 sic fere defmiri solet : decorum id esse , quod consentaneum sit hominis excel- 

 lentiae in eo , in quo natura ejus a reliquis animantibus diflerat} [quae autem 

 pars subjecta generi est , earn sic definiunt , ut id decorum esse velint , quod 

 ita naturae consentaneum sit , ut in eo moderatio et temperantia appareat cum 

 specie quadam liberali (i) . 



Decorum vero quid sit , disertius explanari putat Tullius ad poetas provo- 

 cando , quos servare , illud quod deceat , dicimus , cum id , quod quaque per- 

 sona dignum est, et fit et dicitur. Sed poetas etiam vitiosis quid conveniat, et 

 quid deceat , videbunt 5 bominem autem rationis participem moralibusque ad- 

 strictum obligationibus sola decet virtus (2). Officium autem , sic pergit noster , 

 quod a decoro ducitur , bane primum habet viam , quae deducit ad convenien- 

 tiam , conservationemque naturas , quam si sequemur ducem , nunquam aber- 

 rabimus. 



Duplex autem est naturae vis , appetitus scilicet , qui hominem hue et illuc 

 rapit : et ratio , quae docet et explanat quid faciendum fugiendumve sit. Appe- 

 titus igitur omnes contrahendi sedandique } qui enim non satis a ratione reti- 

 nentur , hi sine dubio finem atque modum transeunt (3). 



Hie usque Cicero fere non a Stoicis dissidet ; sed jam ad nodum quaestionis 

 solvendum accedimus. Intelligendura est , inquit , duabus quasi nos a natura 

 indutos esse personis^ quarum una est communis, ex eo quod omnes participes 

 sumus rationis , prasstantiaeque ejus , qua antecellimus bestiis , a qua omne ho- 

 nestum decorumque trahitur 5 altera autem , quae proprie singulis est attributa. 



(1) Cap. 27. 



(2) Gap. 28. 



(3) Cap. 68-29. 



