AD QUJEST. PHILOS. THEOR. ET LITER. HUMAN. a5 



Etsi Ciccroniana ratio toto coelo , ut aiunt, ab Hedonistarum doctrina dislet, 

 iion est tamcn . quod putes nostrum adco humanae imbecillitatis immemoreru 

 fuisse , ut prava et inani sapientix notione deceptus , vanum nobis virtutis 

 simulacrum ostentaret , omnique sensuum inotti compresso enervatoque cor 

 pore ad divinam quamdam perfcctionem eniti juberet, quominus cum quibusdam 

 vere somnianlibus rcrum moralium scriptoribus ad fontem lucis advolare . in 

 arcana tenebrarum penelrareatque,rnptis demum corporis vinculis supra humana- 

 rum rerura spatia liquidum aera secare atque cum ipso numine divino coire vellet. 



Tullius quidem mysticos non-impugnavit, ut qui nondum illitis aetate surrexcrant. 

 Facile autem probatu est ilium ab islis omnino abhorrere. Is enlm philosophus qui 

 tarn alta de humana natura sentiebat , tamque fortiter nostram animi libertatetn 

 tueri solebat , qui tarn sublimem divini numinis efligiem expressit , non poierat 

 poslulare ut bumanitas penitus sublata in Deum evanescat , sed ut vigeat 

 colaturque: qui summum virtutis ac sapientiaa fastigium in perfecta atque ad 

 summiuii perducta natura positum esse disertius declaravit ( de legibus), qui 

 uaturam solam sequitur ducem ac magistram , eamque constanter laudibus 

 cxornat , non poterat certe adeo sibi ipse repugnare , ut nobis supra uaturam 

 ac proinde adversus naturam cnitendum esse praescriberet. Principium Ciceroni's 

 divini numinis majestatem intactam tuetur , humanique generis simul illaesa jura 

 religiose defendit} Myslici aulem virtutem in tristissimo ponunt delirio, tur-r- 

 piter Deo insultaut , Deum suae amentia? conscium faciunt , Dei infinitam ma- 

 jestatem ad humanam imbccillitatem deprimunt } sese denique re in Deorum 

 speciem erigunt , etsi verbis non ausint. 



Tullius, ut jam diximus rationem, constanter supremam et unicam mundi 

 rnoralis reginam colebat ; mystici autem longe infimam sequuntur dominam 

 atque ducem , imaginationem scilicet , nee nisi inanibus acgrae imaginationis somniis 

 reguntur } ille mentem tranquillam atque ab omni perturbatione vacuam se- 

 quitur , In vcro cceco impctu extra se abripiuntur , atque ad vanas visiones 

 progrediunlur. 



Hue etiam accedit quod principium Tullianum omne ab omni proprii corn- 

 modi studio, ab omni voluptatc abhorrcat} mystici contra voluptatem quamdam 

 ccelestem aetcrnamque totis animi viribus exoptant, nee nisi beatitudinis causa 

 cum Deo uniri ac coire ardent. 



VII. 4 



