4 PROOEMIUM. 



vatione , experimentis et theoria electrica quondam explicenlur ; jamque verum 

 mundi systema una eademque causa explicabilur. Sed ultra propositum digressus 

 tractandam materiam assequar. 



In prima quaestionis parte imprimis exponenda sunt phasnomena electro- 

 chemica , ita concinne et accurate enumeranda , ut facile innotescant , coordi- 

 nanda secundum majorem vel minorem analogiam et quam maxime simpliciter , 

 exponenda secundum relationes in quibus versantur, atque juste et perspicue 

 explananda. Sed hsec adeo numerosa sunt phenomena, tarn frequentes ipsorum 

 inaequalitates , mutationes quibus subjecta sunt , tarn diverse in casibus pe- 

 culiaribus et improvisis 5 sed praesertim materia tanti momenti , quamque pauci 

 tractavere, praecipue in aliquibus partibus, ita ardua est, ut docti plures , imo 

 quam maxime argumento imbuti in irritum ceciderint, multo magis studiosus 

 nondum in disciplinis bene versatus. Hactenus enim facta sparsa atque disjecta 

 sunt in libris auctorum conscripta 5 nemo , ut opinor, lianc rem ex professo 

 tractavit, nemo haec omnia in unum corpus collegit doctrinaj^ unde facile con- 

 cludilur quot et quantae difficultates occurrant studioso juveni materiam tarn 

 novam tantique ponderis suscipienti. Itaque opus agressus sum persuasus has 

 difficultates vobis, clarissimi professores, tentamen dijudicaturis , magis esse notas 

 quam mihi. Quantum in me fuit facta e libris auctorum collecta modo , quern 

 habui simpliciorem magisque naturae congruentem , coordinavi ; absit, ut credam 

 me tetigisse metam , calcem tamen. 



In secunda parte fere eaedem occurrunt difficultates 5 plures theoria? inventse 

 sunt , quibus magis minusve accurate phenomena explanarentur 5 omnibus fau- 

 tores fuere 5 et cum scientia nunc maturuit , et imo ad allissimum gradum pro- 

 vecta , doctorum senteutiae dissident et adhuc sub judice lis est. Nil mirum ; 

 lisc theoriae tantum suppositionibus gratuitis nituntur , quse quamvis primo as- 

 pectu speciosas sint et raetam tangere videanlur , tamen nihil aliud sunt quam hypo- 

 theses; in illis nil certi, nil stabilis; solummodo ex efFectu causam dijudicabimus 

 et non toto animo contendemus in intimam causarum naturam, quam intellectns 

 humanus nunquam penetrabit. Exponemus igitur theorias vel potius hypotheses 

 probabiliores et generaliorcs receptas , nulla potiore habita 5 nam quidquid agitur 

 in phaanomenis electro-chemicis , quum sensum effugiat, (nam irritae fueruut ob- 

 servationes accuratissimas) sententia nostra hac de re non amplius valeret, quam 



