(4) 



rere conabor , quae et qualia liaec esse debent , vos , auditores amplissimi atque 

 bonoratissimi rogo atque oro , ut mihi indulgeutiam atque benevolentiam ves- 

 tram baud denegare velitis. 



Naturae scrutator non ab una ejus facie detineatur ; qui formis externis 

 rerum naturalium tantum delectatur , est illi similis , qui ignotae linguae verba 

 propter dulcem sonum cum laetitia audit , quid vero significant baud intelligit. 



Formae externae verba sunt, quibus magnas idea? continentur; eo qui perve- 

 niunt, ut intelligant , aliquid sublime sub formis externis latere , bos magno- 

 pere ab illis modo memoratis difFerre facile apparet} qui autem animum naturae 

 mentis oculis adspicere vult , externam rerum faciem fere negligens , majori 

 licet voluptate perfundatur quam exlerna tantum quaerens , tamen ad intima 

 adyta naturae non perveniet, perinde atque psychologus, negligens structuram 

 corporis bumani, in uuiversum de quibusdam animi phaenomenis fortasse satis 

 bene loquatur , quot autem corporis ad animum relationes , et quid ex bis 

 relationibus resultet, semper ei nodi gordii instar erit. Ex omnibus bis facile 

 adeo apparebit, neque bos nomine naturae scrutatorum dignos esse posse. 



Hoc qui gerunt } nihil a natura oblalum negligere debent , omnium naturae 

 parti urn subtilissima indagatio eadem diligentia , qua animae has paries ad unum 

 quoddam conjungentis exploratio eis cordi sit oportet} quin etiam mentis in- 

 doles tanto clarior cernetur quanto accuratior corporis com pages perlustrata erit. 



Naturae porro verus scrutator omnia naturae opera eodem cum studio inda- 

 ganda esse censebitj etad insectum minimum saspiusque contemtum , et ad ani- 

 mal maximum saepiusque in nimis magno gradu collocatum animum intendat 

 necesse est. 



Qui in zoologia , ut exemplo modo dicta probem , animalia tantum superiora 

 investigare vellet, omissis omnino animalibus inferioribus , quo modo is ad 

 summum zoologiae scopum , solvendorum nempe vitae phajnomenorum , propius 

 accedere possit. Tali scrutatori vitae summum culmen , non parva initia appa- 

 rerent. Ut vitam unicam , diversimode variatam et explicatam deprehendamus , 

 ab infusorio , ovulo animato , ordiendum est 5 hie vita parvi instar rivuli incipit , 

 per omnes animalium gradus cum incremento curreus, dum in bomine, opere 



