(6) 



Si , ut Seneca ait , rerum naturae latebras dimovere , nee contentum exteriori 

 ejus conspectu introspicere , et in divina secreta descendere naturaa scrutatoris 

 esl, ejus animum mullis rebus imbutum esse oportet. 



Omnes doclrinae sunt unius arboris rami existimandae } ut botanicus, cui 

 unum tantum folium suppedilatur , de arboris natura et proprietatibus pauca 

 aut fere nihil scire polest; ita, qui unum quasi folium ex magna scientiarum 

 arbore sibi vindicavit , notionem sine dubio falsam universi scientiarum foveat 

 necesse est. Quo major numerus ramorum et foliorum, eo major quoque nostra 

 de tola arbore uotitia. 



Verum enim vero quum , hac scilicet in terra, ob corporis nostri imbecilli- 

 tatern , vitaeque brevitatem, non omnes scientias ediscere valeamus, uni hujus 

 magnae arboris ramo acquiescere debemus. Scientia quidem naturalis , ramus 

 hujus arboris propter rerum naturalium multitudinem , asvo praesertim nostro 

 auctam et cumulatam in plures partes divisa est. At verumne illi scrutatoris 

 nomen tribuendum dicamus , qui uni tantum parti operam uavans caeteras omnino 

 non respicit ? Multa licet videat et describat, num quum ipsi quibus ilia comparare 

 possit,non sint, quae viderit, recte interpretabitur ? Nequaquam! Tune dernum, 

 quum naturae totius imaginem auimo suo infixerit , de singulorum , qua? atlendit, 

 ad universam naturam, modis et relationibus ad perfectiorem cognitionis gra- 

 dum perveniet. 



De opere artificioso judicium qui fieri possit , nisi animus noster , multis 

 hujus generis operibus perlustrandis imagines accepisset, quas cum opere diju- 

 dicando componere liceret. 



lugenium rerum copia abundans , verecundum et modestum , paucis contra 

 imbutum, immodestum nimioque sui amore captum esse solely nam, uno tantum 

 in studio versatus , hoc facile perspiciat et inveniat necesse est multa , quae 

 ingenium altioris indaginis , quum ad solvenda majoris momenti aenigmata baud 

 necessaria sint, persaepe baud respicit j ille igitur, sese ad majorem eruditionis 

 gradum evectum quam alios saepe sibi persuadet, et perversa plenus vanitate 

 alios contemnit. Qualem sese autem praebet verus naturae scrutator? Hie, quia , 

 immensam naturae magnitudinem agnoscens, minimam tantum ejus copiaepartem 



