(7) 



prehendit susceptos ex natural! conjunctione per leges probata; ahera conceplos 

 ex vulgivaga venere : tertia natos ex complexu prorsus damuato. 



1. Naturales iliac ct licitae conjunctiones , conjugii quidem causa initee t 

 dcstiluuntur tamen civilibus eflectibus. 



Hue pcrtlnet contubernium servorum. Servis cnim, quum ipsi nullo utantur 

 participio juris civilis, scd hoc jure pro mortuis seu nullis habcantur , lex 

 justas omnino nuptias interdixit (i); certain tamen conjunctions speciem con- 

 cessit ad veri matrimonii similitudinem j quam ceilo ritu ineundam conjunciio- 

 iinii voluit, appellavitque contubernium seu consortium (a). 



Hue quoque perlinel concubi natus , posquam per leges. nomen assumpserit. 



Etenim Augusto imperante , quum externis ac maxime civilibus bellis , 

 triumviratibus , proscription! I MIS efFeta Roma civibus exhauriretur , plurimae 

 leges latac sunt, quae huic Imperil vastitati possent succurrere : inde lex Julia 

 el Pappia Poppa^a . quae multa privilegia justis nuptiis dedit, vitae autem coelibi 

 nouimll.is poenas irrogavit. Turic vero temporis urbem invaserat morum cor- 

 ruptela; depravati cives nuplias fugiebant oneraque nuptiarum. Lex Julia et 

 Pappia Poppaea temporum vi iudulgere debuit, quoddamque permisit juris na- 

 turalis niatrimonium , quod veri matrimonii onera non subiret, et inter eos 

 posset consistere quibus nuptiae interdicebantur. 



Hanc fuisse originem puto istius licitas conjunctions , nomine proprio dicta: 

 concubinatus , quum vir ccelebs mulierem, nuptiis non compositis, uxoris loco 

 domi retinet (3) : tale temperamentum , certis adstrictum conditionibus, vitam 

 dissolutiorem cohibuit , promisitque Imperio segetem hominum uberrimam. 



Concubinatus nibil aliud est nisi obumbrata quaedam matrimonii imago, qua: 



(i) Quod attinet ad jus civile, scrvi pro nullis habentur : non tamen et jure naiurali : quia, 

 quod ad jus nalurale altinet, cm DCS homines xquales sunt. L. 3a. D. de reg. jur. adde I. 3. 

 5- i. D. dc cap. minut. I. 5g. 5- 2. D. de coodil. ct dcmonst. 1. 3a. J. 6. D. de donat. inter vir. 

 1. 309. D. de reg. jur. 



(a) Til. Insl. de jervil. cognat. 1. ult. C. de serr. fugiliv. 1. a3. princ. C. ad leg. jul. de 

 duller. 



(3) L. 1 44- D. de verb, signif. 



