"(8) 



ex voto el proposito contrahentium perpetuam ac iudividuam vitae consueludi- 

 nem continet} et quaecunque in justis nuptiis juris naturalis seu gentium sunt, 

 babet communia. 



Itaque uti in nuptiis, ita et in concubinatu ab incestis nefariisque conjunc- 

 tionibus abstinendum est (i). Quemadmodum etiam plures eodem tempore 

 uxores habere non licet, ita nee effusa quadam concupiscentia plures concu- 

 binas (2) 5 nee eo tempore quo quis uxorem habet , coucubinam habere potest 

 (3). Quumque nuptiac non sint cum minore annis duodecim , neque est con- 

 cubiuatus (4). Denique furor superveniens nee matrimonium nee concubina- 

 lum interrumpere solet (5). 



Isle vero, quum nulla solemni juris civilis sanctione muniatur, sed tantum- 

 modo permittatur, quum intra naturae fines sit, sed extra juris fines, ea non 

 habet qua; in justis nuptiis juris civilis sunt. Ancilla igitur (6), nee non adulterii 

 damnata (7) , in concubinalu esse possunt , quas tamen uxores ducere non 

 licet (8); et concubinam , non autem uxorem, ex ea provincia , in qua quis 

 aliquid administrat , habere potest (9). Ea quidem conjunctio nuptiarum onera 

 mm subit ; sed neque aut juribus gloriatur aut commodis aut privilegiis , quae ex 

 justo matrimonio proficiscuntur. Unde et concubina, nisi in patroni sui con- 

 cubinatu sit, matrisfamilias honestatem non habet Cio) : tori et mensas parti- 

 ceps duntaxat, non etiam jurium viri, titulorum atque dignitatum(n). Inde est 



(1) L. t. . 3. D. de concub. 1. 56. D. de n't. nupt. Novell. n5. cap. 3. . 6. 



(2) Novell. 18. cap. 5. Novell. 89. cap. 12. . 5. 



(3) Paul. sent. lib. 2. tit. 20. . i. 1. unic. C de concub. 1. fin. C. coinmun. de manual. 



(4) L. i. . ult. D. de concub. 



(5) L. 2. D. de concub. 



(6) L. 8. D. de pign. et hjpoth. 1. penul. D. de reb. auctor. jud. possid. Novell. 18. Cap. n. 



(7) L. i. . 2. D. dc concub. 



(8) L. 9. C. ad leg. Jul. de adult. 



(9) L. ult. D. de concub. 1. 38. princ. D. de rit. nupt. 

 fio) L. 22. princ. D. de adult. 1. 4 1 - * " ^ e r ' 1 - nu P 1 ' 



(u) Arg. 1. i. D. de rit. nupt. 1. St. princ. D. de douat. 1. ult, C. de incolis. 



