( '4) 



Utroque demum jure , quamvis non omnia habeant , nonuulla tamen legi- 

 timorum filiorum commoda illegitimi assequuntur. 



6. Nullum certe jus sen liberi legitime nati , seu illegitimi , ex suis parentibus 

 sortiri possunt, donee eorum origo civiliter probata sit. 



Concubinatus apud Romanes , non secus ac justse nuptise , patrem indicat : 

 qui vero extra nuptias et concubinatum nascuntur, nulla legum praesumptione 

 freti, nulli patri constitui possunt 5 et hi tantum in contemptum venere. ut quasi 

 indigni prorsus a patre legibus alienentur. Legibus itaque refragarentur , si co- 

 ram judice, jura liberorum obtinendi gratia, argumentum originis ab investi- 

 gando patre incertum pelerent : sed neque pater ipse semet parenlem illorum 

 utiliter declararet \ nam ii non admittuntiir quos respuunt leges (i). Contra vero, 

 quum mater signis indubitatis dignosci queat, quum romanae leges omnia fere 

 legitimorum jura illegitiinis omnibus concesserint in materuam substanliam , 

 consequens est posse malrem injustam inquiri, non secus ac justam, el ipsam 

 liberis se matrem offerre (2). Imo ipsi naturales , licet palrem indicare possint, 

 matrem tamen sequuntur j mm pleno jure civili is tantum pater est, quern nup- 

 liae demonstrant (3). 



Hodie sublalus est concubinatus : justae tantum nuptiae patrem declarare 

 possunt : boni mores reique incertitudo obstabant, quominus pater, nulla sui 

 post conceptionis factum proditioue relicta , a liberis extra nuptias quaesitis in- 

 dagaretur. Huic salutari principio, quod sanciunt leges (4)j unica tantum sub- 

 iacet exceptio : scilicet muliere rapta , ubi raptus simul et conceptus tempora 

 coincident, dici raptor potest esse pater (5) 5 possessio enim mulieris in mo- 

 mento conceptionis gravissimam in raptorem praasumptionem inducit. Mater 

 autem, quia ceitis siguis depreheuditur, inquiri potest : sed qui matrem puer 

 vindicat , buic uon solum probandum , se eumdem esse , quern ilia enixa , 



(1) Arg. L. 14. C. de probat. L. a3. D. de slat. bom. L. 4- D. wide cognati. 



(2) Arg. L. a. L. 4- L, 8. D. uude cognati. Cum aliis. 



(3) L. 5. D. de in jus vocaiido. 



(4) Ait. 34o. princ. Cod. civ. 



(5) Art. 34o. i. Cod. civ. 



